انهار
انهار
مطالب خواندنی

استفتائات عزاداری آیت الله مکارم مدظله

بزرگ نمایی کوچک نمایی

استفتائات عزاداری آیت الله مکارم مدظله

·      جراحت وارد کردن به بدن در مراسم عزاداری امام حسین علیه السلام

سؤال: آیا جائز است در مراسم عزاداری امام حسین(علیه السلام) به بدن جراحت وارد کرد.

پاسخ: عزاداری خامس آل عبا از مهمترین شعائر دینی است ولی لازم است از هر کاری که به بدن آسیب می رساند یا موجب وهن مذهب می گردد خودداری شود.

·      مولودی خوانی و مداحی زنان در منازل

سؤال: اگرخواهرانی که مداحی می کنند صدایشان از خا نه بیرون رود و نامحرم صدای آنها را بشنود چه حکمی دارد. و مثلا مولودی خواندن ودست زدن در خانه اشکالی دارد؟

پاسخ: باید به شکلی بخوانند که صدای آنها را نامحرم نشنود.

·      ضرب و جرح بدن در عزاداری سید الشهداء علیه السلام

سؤال: حکم ضرب و جرح بدن در عزاداری اباعبدا... چیست؟ لطفا نظر خود را راجع به سینه زنی ، زنجیر زنی وقمه زنی به طور مجزا و شفاف بیان کنید.

پاسخ: عزاداری خامس آل عبا از مهمترین شعائر دینی و رمز بقای تشیع می باشد ولی بر عزاداران عزیز لازم است از کارهایی که موجب وهن مذهب می گردد و یا آسیبی به بدن آنها وارد می کند خودداری کنند.

·      مقابله با خرافه گویی های برخی از مداحان

سؤال: آیا حضرت آیة الله اخیراً درباره ضرورت مقابله با خرافه گویى هاى برخى مداحان سخن گفته اند؟ اگر چنین است چرا خبر آن را در بخش اخبار قرار نداده اید؟

پاسخ: آرى مطالبى در این زمینه گفته ایم و ان شاءالله در سایت قرار خواهیم داد زیرا اخیراً بعضى از مداحان ناآگاه و بى خبر اشعار کفرآمیزى را در مجالس عزادارى مى خوانند که اگر معنى آن را بفهمند سبب خروج آنها از اسلام مى شود. بر همه لازم است که امر به معروف و نهى از منکر را در این مسئله مهم فراموش نکنند و جاهلان خطاکار را به وظائف خود آشنا سازند و بهانه به دست دشمنان بهانه جو ندهند و لازم است از چنین مجالسى دورى کنند.

·      حکم برهنه شدن در مجالس سینه زنی

سؤال: لخت شدن در مجالس سینه زنی اشکالی دارد؟

پاسخ: صورتی که زنان حضور داشته باشند این کار حرام است و اگر زنان هم نباشند اشکال دارد.

·      بکار بردن الفاظ نامتناسب با شأن ائمه و مجالس عزاداری آنها

سؤال: بردن الفاظی چون « ما همه سگ حسینیم » در مجالس عزاداری امام حسین (ع) اشکالی دارد؟

پاسخ: عزاداری خامس آل عبا از مهمترین شعائر دینی است ولی باید از سخنان و اشعاری که متناسب با عزاداران اهل البیت نیست جداً خودداری شود زیرا حضرت سیدالشهدا از این گونه امور بیزار است.

·      سینه زنی در مجالس اعیاد ائمه اطهار علیهم السلام

سؤال: در پایان بعضی ها بعد از مجالس تولد ائمه اطهار(ع) ، به سینه زنی برای امام حسین (ع) می پردازند . نظر شما در این باره چیست و آیا این کار درستی هست ؟

پاسخ: خوب است در مجالس عزا به عزاداری و در مجالس تولد آن بزرگواران به جشن و شادی پرداخته شود.

·      پوشیدن لباس مشکی و عزاداری برای حضرت فاطمه زهرا (س)

سؤال: آیا پوشیدن لباس سیاه در ایام شهادت حضرت زهرا با توجه به وحدت و کراهت لباس سیاه جایز است؟

سؤال: آیا برپائی مراسم عزاداری در ایام فاطمیه باتوجه به مخالفت برخی دستگاههای کشور جائز است؟

سؤال: آیا در خانه حضرت زهرا را آتش زدند یا شهادت ایشان طبق گفته برخی افسانه است؟

پاسخ: 1- با توجه به این که پوشیدن لباس مشکی در ایام شهادت حضرات معصومین نوعی تعظیم شعائر الهی محسوب می شود کراهت ندارد.

پاسخ: 2- هرگاه مراسم به شکلی برگزار گردد که باعث تفرقه صفوف مسلمین نگردد هیچ کس نباید مانع آن گردد و کسانی که مانع برگزاری می شوند تصورشان این است که بعضی از عزاداران شعارهای تندی بر ضد اهل سنت می دهند که در این شرایط باعث تفرقه است.

پاسخ: 3- آن حضرت به مرگ طبیعی از دنیا نرفتند . اسناد این سخن را در کتاب یورش به خانه وحی به نقل از کتابهای اهل سنت آورده ایم.

· عدم جواز گوش دادن به مداحی هایی که اشعار کفرآمیز می خوانند

سؤال: آیا گوش کردن به نوار های « سید جواد ذاکر» مورد اشکال است ؟

پاسخ: بلی کسانی که در شورهایشان اشعار کفرآمیز با مطالب موهن و زننده است گوش کردن به نوارشان جایز نیست.

·      استفاده از اشعار نامربوط در عزاداری

سؤال: کسانی که در اشعار خود یا در مراسم مداحی وسینه زنی خود را سگ اهل البیت علیهم السلام میخوانند. آیا بیان چنین جملاتی دارای اشکال است

پاسخ: این گونه تعبیرات شایسته عزاداران حسینی نیست.

·      مقایسه شهادت امام حسین با حضرت یحیی

سؤال: شهادت امام حسین با شهادت کدام پیامبر مقایسه شده است

پاسخ: در بعضی از روایات با شهادت حضرت یحیی بن زکریا(ع) مقایسه شده است.

·      سینه زنی در اعیاد

سؤال: آیا سینه زدن برای امام حسین (ع) در مراسم جشن تو لد امامان (ع) صحیح می با شد

پاسخ: مناسب این است که در مجالس جشن اظهار سرور کرد و در مجلس عزا اظهار غم.

·      بازی کردن نقش زن در شبیه خوانی

سؤال: پوشیدن لباسى که مخصوص زن نمى باشد و صرفاً براى پوشیدن در شبیه خوانى درست شده است (این لباس از قطعه اى پارچه سیاه که تا اندازه اى شبیه چادر دوخته شده مى باشد تشکیل شده است) و مردانى که در نقش زن انجام وظیفه مى نمایند از آن استفاده مى کنند، چه صورت دارد؟

پاسخ: اشکالى ندارد.

·      بیرون آوردن لباس و پریدن به بالا در عزاداری

سؤال: آیا بیرون آوردن لباس در مراسم عزاداری پریدن به بالا در مراسم سینه زنی اشکال دارد

پاسخ: عزاداری خامس آل عبا(علیه السلام) از افضل قربات است و چنین مجالسی باید مرکز نشر و گسترش معارف اهل بیت(علیهم السلام) باشد و از این گونه کارها پرهیز شود.

·      نذر برای تیغ زدن در عزاداری

سؤال: نظرحضرت عالی درباب تیغ زدن عزاداران امام حسین (ع) درروزعاشورا به عنوان ادای نذریا کسب اجر اخروی چیست؟ سلامت وتوفیق وطول عمرشماراازدرگاه خداوندرحمان خواستاریم. جمعی ازعزاداران امام حسین(ع)

پاسخ: عزاداری سیدالشهداء(ع) از افضل قربات است ولی باید از انجام اعمالی که موجب ضرر به بدن یا وهن مذهب می شود اجتناب کنید.و چنین نذری لازم الوفاء نیست.

·      اضافات نذورات که فاسد می شوند

سؤال: حکم اضافات نذورات نقدی و جنسی از قبیل روغن - گوشت و... که بعضا جنبه فاسد شدن نیز دارند در ایام عاشورای حسینی یا دیگر ایام چیست؟

پاسخ: می توانید در مجالس دیگر مصرف کنید و اگر آنها هم نیاز ندارند آن را بفروشید و پول آن را در مجالس عزاداری آینده در همان مکان صرف کنید.

·  تضییع حقوق دیگران در عزاداری

سؤال: اگرعزاداری برای امام حسین (علیه السلام)باعث تضییع حقوق دیگران شودآیاموجب ضمان خواهدشد؟ بطورکلی آیادراین موردخاص رعایت حقوق دیگران واجب است باتشکر

پاسخ: عزاداری یکی از مستحبات مهم است ولی حفظ حقوق دیگران از واجبات است. بنابراین باید طوری عزاداری کرد که حقوق کسی ضایع نشود.

·      تداخل عید نوروز با ایام عزاداری سید الشهدا علیه السلام

سؤال: نظر حضرتعالی در مورد کیفیت احسن جمع بین اقامه عزای حسینی وبرپایی مراسم عید نوروز چه می باشد؟

پاسخ: برخورد عید نوروز با ایام عزای امام حسین(علیه السلام) گاهی اتفاق می افتد و در چنین شرایطی بهتر آن است که آنچه آثار شادی و خوشحالی است اظهار نکنند، ولی صله رحم و دید و بازدید و خانه تکانی و نظافت و مانند آن مانعی ندارد.

·      علت نامگذاری شبهای دهه اول محرم

سؤال: علت اینکه هریک از شبهای محرم را به نام یک نفر از اصحاب امام حسین (علیه السلام) نامگذاری کرده اند چیست؟ و چرا عمده عزاداریها تا دهه اول است و بعد از آن کمرنگ می شود؟

پاسخ: علّت خاصّی برای چنین کاری وجود ندارد. و هدف این است که تمام این بزرگواران به ترتیب مورد توجه قرار بگیرند.

با توجه به اینکه مصائب اهل بیت(علیهم السلام) از آغاز محرم یا از روز دوّم محرم که وارد کربلا شدند شروع شد و روز به روز کار را بر آنها سخت تر گرفتند این برنامه در میان شیعه معمول شده.

به علاوه روایتی نقل می کنند که امام صادق(علیه السلام) نیز اینگونه عمل می فرمودند که می تواند سنتی برای شیعیان باشد.

·      برهنه شدن در مراسم عزاداری

سؤال: مردانی هستند که هنگام عزاداری برای امام حسین از ناف به بالا لخت می شوند در حالی که در بالای مجلس زنان نیز حضور دارند، می خواستم بدانم حکم مسئله چیست؟و حتی اگر مجلس مردانه نیز باشد در ان صورت حکم چیست؟

پاسخ: برهنه شدن در مراسم عزاداری مطلقاً اشکال دارد.

·      نواختن "نی" در عزاداری

سؤال: باسلام: آیا در مراسم شام غریبان اباعبدالله(علیه السلام) چنانچه همزمان بامداحی (نی) نواخته شود اشکال شرعی دارد یا خیر؟ التماس دعا

پاسخ: هرگاه آهنگ مناسب مجالس لهو و فساد باشد جائز نیست.

·      مداحی با حالت غنا

سؤال: مداحی هایی که حالت غنا دارد چه حکمی دارد؟

پاسخ: هرگاه آن صدا متناسب مجالس لهو و فساد باشد جایز نیست.

·      پوشیدن لباس سیاه در عزاداری

سؤال: پوشیدن لباس سیاه درعزاى امام حسین و دیگرائمه(علیهم السلام) چنانچه صاحب حدائق فرموده رجحان شرعى دارد یا خیر؟

پاسخ: هرگاه جنبه تعظیم شعایر داشته باشد رجحان دارد.

·      طبل زدن در مراسم عزاداری

سؤال: طبل زدن در مراسم عزادارى امام حسین(علیه السلام) چه حکمى دارد؟

پاسخ: تعظیم شعائر حسینى از افضل قربات است و از هر وسیله معقول مى توان استفاده کرد، استفاده از طبل اگر با آهنگهاى مناسب مجالس فساد نباشد اشکالى ندارد.

·      استفاده از طبل و سنج در عزاداری

سؤال: استفاده از طبل و سنج در مراسم عزادارى و غیر آن چه حکمى دارد؟

پاسخ: استفاده از طبل وسنج در این مراسم آن چنان که معمول است و آهنگ لهوى در آن نیست اشکالى ندارد.

·      تعزیه و شبیه خوانی

سؤال: آیا تعزیه و شبیه خوانى اشکال دارد و اگر اشکال نداشته باشد بفرمایید که اگر مرد لباس زنان را در تعزیه بپوشد و به جاى او بخواند اشکال دارد؟ و آیا صداى شیپور و طبل و دهل در تعزیه حرام است یا خیر؟ در پایان مستدعى است شرایط تعزیه خوانى را بیان فرمایید.

پاسخ: شبیه خوانى اگر با دروغ و آلات لهو توأم نباشد و موجب توهین به مقام شامخ حسین بن على(علیه السلام) یا سایر شهدا نشود اشکالى ندارد و احتیاط آن است که مردان لباس زنان را نپوشند.

·      زنجیر زنی با زنجیر تیغ دار

سؤال: سینه زدن با تیغ و یا زنجیر زدن با زنجیرى که داراى چاقو و یا تیغ مى باشد و منجر به زخمى شدن بدن و جارى شدن خون مى شود، چه حکمى دارد؟

پاسخ: همان گونه که قبلا نیز اشاره کرده ایم مسأله عزادارى حضرت سیّدالشهدا(علیه السلام) در هر زمان و در هر مکان از افضل قربات و مایه تقویت روح ایمان و شهامت اسلامى و ایثار و فداکارى و شجاعت در مسلمین است ولى کیفیّت عزادارى باید چنان باشد که بهانه اى به دست دشمنان اسلام ندهد و موجب سوء استفاده از آن نشود و این مراسم عظیم و پرشکوه تضعیف نگردد و به همین جهت از کارهایى که موجب وهن مذهب است باید پرهیز شود.

·      نحوه برگذاری مطلوب عزاداری

سؤال: نظر مبارک را در رابطه با کیفیّت مطلوب نحوه برگزارى عزادارى سالار شهیدان(علیه السلام) بیان فرمایید؟

پاسخ: بهترین شیوه عزادارى، تشکیل مجالس با شکوه و ذکر اهداف مقدّس امام حسین(علیه السلام) و تاریخچه کربلا و تحلیل فرازهاى آن و مراسم سوگوارى، و همچنین تشکیل دسته جات عزادارى با شکوه، توأم با شعارهاى بیدار کننده و سازنده و پخش جزوه ها و پوسترهاى حساب شده و پرمحتوا و استفاده از پلاکاردها یا شعارهاى جالب و جذاب و روشن کننده اهداف عزادارى حضرت سیّدالشهدا(علیه السلام) و مانند آن است.

·      شیوه های نادرست

سؤال: در آستارا، سنّتى است که مردم به آن اعتقاد راسخ دارند، مسأله بدین صورت است که: روز تاسوعا و عاشورا عَلَمى که در تمام مناطق مرسوم است در دست افراد خاصّى مى دهند که آن فرد با حرکتهاى مخصوص و حتى گاهى با حمله ور شدن به زنان و مردان و ترساندن بچّه ها و به تعبیر مردم علم را جوش مى آورند و آن را نسبت به امام حسین(علیه السلام) مى دهند، مردم دور آن جمع مى شوند و مى گویند عَلَم فرد را دنبال خود مى برد، وقتى عَلَم بعضى از افراد را زخمى مى کند به معناى آن است که آن فرد، انسان بدى است و با دیده تردید به عَلَم نگاه کرده است. متأسفانه عَلَم در دست افراد معلوم الحال به جوش مى آید و گاهى افراد متدیّن و وجیه را زخمى مى کند، نظر شما را در این مورد خواستاریم؟

پاسخ: عزادارى حضرت خامس آل عبا(علیه السلام) از موجبات مهمّ تقویت دین است ولى نباید آن را آلوده به این گونه کارهاى نادرست کرد که موجب اذیّت و آزار عزاداران و هتک حرمت افراد آبرومند شود.

·      پرهیز از خرافات

سؤال: در شرایطى که دشمنان اسلام سعى در منزوى کردن مسلمانان دارند و با حیله هایى مى خواهند اسلام را خرافى و مسلمانان را بى منطق معرفى کنند، انجام برخى اعمال که در متن دین وجود نداشته و در بعضى مناطق عدّه اى در تظاهر به اسلام و تعظیم شعائر، مرتکب آن مى شوند که احیاناً موجبات وهن شیعه و عزادارى را فراهم آورده است، چه حکمى دارد؟

پاسخ: لازم است در این شرایط و اوضاع پیروان اهل بیت(علیهم السلام) و عاشقان مکتب حسینى از هرکارى که موجب وهن این مراسم مى شود بپرهیزند و به جاى آن به سراغ مراسمى بروند که عظمت اهداف حسینى را بیش از پیش آشکار مى سازد و اگر جمعى از بزرگان فقهاى پیشین(رحمه الله) در عصر و زمان خود بعضى از این کارها را به دلایلى اجازه فرموده اند، هر گاه در عصر و زمان ما بودند مسلّماً نظر دیگرى داشتند. خداوند همه ما را از پیروان مکتب آن بزرگوار و جان نثاران او قرار دهد.

·      پول دادن به مرثیه سرایان

سؤال: آیا پول دادن به مرثیه سرایانى که در لابه لاى اشعار و سخنان خود بعضى از مصایب بى مدرک یا ضعیف السّند را نقل مى کنند و یا با غنا مى خوانند جایز است و آیا نقل این گونه مطالب به عزادارى ضربه نمى زند؟

پاسخ: پول را در برابر کارهاى مشروع آنها بدهند و نسبت به کارهاى خلاف نهى از منکر کند.

·      شنیدن صدای روضه خوانی بانوان

سؤال: شغل بعضى از خانمها ذکر توسّل به اهل بیت(علیهم السلام) در مجالس زنانه است، گاهى از اوقات در زمانى که مشغول روضه خوانى هستند مرد و یا بچه هایى که خوب و بد را مى فهمند وارد حیاط آن خانه مى شوند و صداى این خانم را مى شنوند، حکم این قبیل روضه خوانیها چیست؟

پاسخ: در این مورد که نوشته اید، صداى خود را آهسته تر کند و یا بدون تکیه به صوت بخواند.

·           نذر تیغ زدن بر سر بچه در عاشورا

سؤال: پدر و مادرى نذر مى کنند که اگر خدا به آنان فرزند پسر بدهد روز عاشورا بر سر او تیغ بزنند، آیا با توجّه به این که انجام این گونه اعمال باعث وهن شیعه و عزادارى سیّدالشهدا(علیه السلام) و موجب سوء استفاده دشمنان اسلام مى گردد عمل به این نذر واجب است؟

پاسخ: این نذر صحیح نیست چون در نذر رجحان عمل شرط است و این عمل با توجّه به این که بهانه اى به دست دشمنان اسلام براى زیر سؤال بردن کلّ مسائل سوگوارى خامس آل عبا(علیه السلام) که از افضل قربات است مى دهد، خالى از اشکال نیست و بر فرض رجحان این عمل، نذر درباره دیگرى کردن صحیح نیست.

·           مصرف قربانی های روز تاسوعا و عاشورا

سؤال: همه ساله در روز تاسوعا و عاشورا، مردم محل گوسفندهایى را به عنوان نذر در جلوى هیأت سینه زنى و عَلمهایى که به نام حضرت ابوالفضل(علیه السلام) برپا مى گردد ذبح مى کنند و وجه آن توسّط هیأت امناى حسینیّه در مرمت و گسترش آن مکان مقدّس خرج مى شود آیا پول این گوسفندهاى قربانى را مى شود در مسجدى که به نام حضرت ابوالفضل(علیه السلام) در کنار جادّه جهت عبادت و رفاه حال مسافران و رهگذران در حال احداث است خرج کرد، در صورتى که خود آن حسینیّه نیز احتیاج مبرم به بازسازى دارد؟

پاسخ: احتیاط آن است که این گوسفندان را صرف اطعام عزاداران نمایند مگر این که از قراین معلوم شود که نذر کنندگان هدف دیگرى داشته اند.

·      مصرف قربانی های عزاداری

سؤال: در شهر زنجان مسجدى است به نام زینبیّه که در ایّام عزادارى امام حسین(علیه السلام) در مقابل دسته هاى عزادارى این مسجد گاو و گوسفند زیادى قربانى مى شود و قسمتى از این گوشتها صرف اطعام و قسمتى بین مردم تقسیم مى شود و اضافه آن را جهت توسعه بناى مسجد و احداث درمانگاه یا مانند آن زیر نظر هیأت امنا به فروش مى رسانند، آیا این عمل جایز است؟

پاسخ: هرگاه مردم از این جریان قبلا با خبر باشند و با رضایت به این امور قربانى کنند اشکالى ندارد و اگر با خبر نیستند باید گوشتها را صرف در مصارف عزادارى کنند.

·      تعیین اجرت برای ذکر مصیبت اهل بیت (ع)

سؤال: آیا ذاکر اهل بیت مى تواند براى ذکر فضائل و مصائب اهل بیت(علیهم السلام)اجرت طى کند؟

پاسخ: تعیین اجرت شرعاً اشکالى ندارد; ولى این کار در شأن ذاکران اهل بیت، که باید مظهر تقوا و پارسایى باشند، نیست.

·      عزاداری برای امام حسین (ع) در غیر ماه محرم

سؤال: در مناطق ما، در فصل تابستان، مردم گاه ده روز و گاه 5 روز مراسم عزادارى، براى سید الشهدا(علیه السلام) برگزار مى کنند. آنها معتقدند: «هنگامى که حادثه کربلا رخ داد تابستان بود، بدین جهت ما هر سال علاوه بر محرّم الحرام، در این ایّام نیز مراسم عزادارى برگزار مى کنیم.» آیا مى توان این گونه مراسم را به عنوان ورود برگزار کرد، یا باید به عنوان رجا انجام شود؟

پاسخ: این مراسم را مى توان به عنوان عزادارىِ مطلق، که در هر زمان و هر مکان مطلوبیّت دارد، انجام داد.

·      عزاداری با اعمال وهن آمیز

سؤال: لطفاً در مورد جلسات عزادارى به سؤالات زیر پاسخ دهید:

1ـ سرودن و خواندن شعرهایى که در آن از الفاظى نامناسب (مثل سگ و الاغ و رقّاص و مانند آن) استفاده شده، و الفاظ مذکور را به ساحت مقدّس ائمّه اطهار(علیهم السلام)و خودشان نسبت مى دهند چه حکمى دارد؟

2ـ آیا تقلید صداى سگ، یا الاغ، یا کبوتر در موقع سینه زدن، جهت اظهار عجز در مقابل ائمّه(علیهم السلام) جایز است؟

3ـ سینه زدن و زنجیر زدن بر سینه و شانه به صورت نشسته، یا در حال ایستاده به طورى که بدن لخت باشد، و سینه انسان بسیار سرخ شود، یا خون بیاید، و همچنین هروله کردن و بالا و پایین پریدن در هنگام سینه زدن چه حکمى دارد؟

4ـ آیا به کار بردن لفظ «حُوُسین» به جاى «حسین»(علیه السلام) جایز است؟

5ـ فریاد کشیدن، و کوبیدن سر به در و دیوار و زمین، در جلسات عزادارى چه حکمى دارد؟

پاسخ: عزادارى ائمّه اطهار(علیهم السلام)، مخصوصاً خامس آل عبا(علیه السلام)، از افضل قربات است، و سرودن و خواندن اشعارى که حاکى از مظلومیّت و زحمات و فدارکارى آن حضرات نماید کار بسیار خوبى است; ولى باید از هرگونه کارى که باعث هتک حرمت آن بزرگواران مى شود، و موجب وهن مذهب در نظر دیگران مى گردد، و به بدن آسیب مى رساند پرهیز گردد. و تعبیراتى که در عرف توهین آمیز است، مانند نسبت سگ به خود دادن، یا صداى حیوانات در آوردن، هیچ کدام مناسب مجالس عزادارى نیست. و باید به همه نصیحت کنند که از این امور، که باعث وهن این مراسم بزرگ مى شود، و موجب ناراحتى حضرت بقیة الله مى گردد، پرهیز کنند.

· ریا کاری در شعائر مذهبی و عزاداری

سؤال: آیا ریا کردن در شعائر و عزادارى امام حسین(علیه السلام) جایز است؟

پاسخ: ریا در هر عبادتى حرام محسوب مى شود ولى تظاهر به عزادارى امام حسین(علیه السلام) و تعظیم شعائر دین به قصد قربت جایز بلکه مستحب است، مثل این که پرداختن صدقه آشکار قربة الى الله براى تشویق دیگران همان طور که در قرآن آمده، مستحب است.

·      ریا کاری در شعائر مذهبی و عزاداری

سؤال: آیا ریا کردن در شعائر و عزادارى امام حسین(علیه السلام) جایز است؟

پاسخ: ریا در هر عبادتى حرام محسوب مى شود ولى تظاهر به عزادارى امام حسین(علیه السلام) و تعظیم شعائر دین به قصد قربت جایز بلکه مستحب است، مثل این که پرداختن صدقه آشکار قربة الى الله براى تشویق دیگران همان طور که در قرآن آمده، مستحب است.

· ساختن ماکت قبور ائمه معصومین (ع)

سؤال: آیا شبیه قبور ائمّه طاهرین با چوب و سنگ ساختن جایز است؟

پاسخ: دلیلى بر حرمت این امور نداریم.

·      اضافه نمودن لفظ جلاله «الله» به اسامی معصومین (ع)

سؤال: اخیراً در بعضى مجامع و هیئات مذهبى تهران اشعارى سروده و خوانده مى شود که در ضمن آن، لفظ جلاله (الله) را به ذوّات مقدّسه عصمت ـ علیهم صلوات اللّه ـ و غیره نسبت مى دهند، مثلا گفته مى شود من على اللّهى ام، یا من حسین اللّهى ام و یا زینب اللّهى ام، آیا بیان این گونه اشعار جواز شرعى دارد؟

پاسخ: این تعبیرات مناسب افراد معتقدبه مکتب معصومین(علیهم السلام) نیست و لازم است به این اشخاص تذکّر داده شود و آنها را از این کار نهى کرد و براى بزرگداشت مقام آن بزرگواران راههاى خوب و سنجیده و معقول وجود دارد که نیازى به این حرفها ندارد.

· اصلاح و آرایش در ماه های محرم و صفر

سؤال: آیا اصلاح کردن در ماه محرم و صفر برای خانم ها از نظر اسلام و فقه اشکال دارد؟

پاسخ: اشکالی ندارد.

· معنی محرم الحرام

سؤال: وقتی می گویند (محرم الحرام) این به چه معناست؟

پاسخ: یعنی در این ماه جنگ حرام بوده است و باید آتش بس داده شود حتی در جنگ های مشروع.

·      منابع معتبر برای عزاداری امام حسین (علیه السلام)

سؤال: حوادث کربلا را از چه کتابی بگیریم بهتر است؟

پاسخ: کتاب های خوبی در این زمینه نوشته شده ، از جمله: ارشاه مرحوم شیخ مفید، لهوف سید بن طاووس، مقتل الحسین مرحوم مقرم، منتهی الآمال مرحوم محدث قمی، و اخیراً کتاب خوبی به نام عاشورا (شامل ریشه های تاریخی حادثۀ کربلا، سپس رویدادها، و سرانجام نتایج و آثار مهم آن) به وسیلۀ دو نفر از دانشمندان حوزۀ علمیه زیر نظر اینجانب نگاشته شده و کتاب بسیار خوبی است.

·      انجام مراسم عزاداری برای امام حسین (علیه السلام)

سؤال: وظیفه ما در برابر این مراسم مهم اسلامى یعنى مراسم عزادارى و عاشوراى حسینى چیست؟

پاسخ: بدون شک این مراسم از مهم ترین شعائر اسلامى است که هر سال باید باشکوه تر و با عظمت تر از سال گذشته برگزار شود حتى در بعضى از شرایط براى حفظ آن از شر اجانب ممکن است جنبه وجوب کفائى یا عینى به خود بگیرد و انجام آن رمز بقاى اسلام و مذهب اهل بیت(علیهم السلام)است.

·      علت زنده نگه داشتن حادثۀ عاشورا

سؤال: بعضى از شبهه افکنان مى گویند حادثه کربلا مربوط به بیش از یک هزار سال پیش است و امروز هیچ یک از طرفین آن قضیه و نسل هاى آنها وجود ندارند، چرا هر سال آن را زنده مى کنیم؟

پاسخ: آنها توجه به این حقیقت ندارند که عاشورا یک «حادثه» نبود بلکه یک «جریان» بود. جریان مبارزه حق و باطل، عدالت و ظلم و این مبارزه در همه اعصار و قرون جریان دارد و عاشوراى حسینى دروس لازم را براى پیروزى حق بر باطل به طرفداران حق مى دهد و شعار «هیهات منا الذلّة» بیانگر اهداف این جهاد پرارزش است.

·      پیروز حقیقی واقعۀ کربلا

سؤال: در جریان کربلا چه کسى پیروز شد؟

پاسخ: به یقین پیروزى از آنِ امام حسین(علیه السلام) و یارانش بود، زیرا پیروزى به معنى رسیدن به هدف است و هدف امام حسین(علیه السلام) که ظاهر ساختن چهره کریه منافقان بنى امیه و نجات اسلام از چنگال آن تفاله هاى عصر جاهلیت بود، حاصل شد و مراسم باشکوه عصر ما که وسیله بسیار مؤثرى براى دمیدن روح شجاعت و ایثار در برابر ظلم و بیدادگرى در کالبد انسان هاست، گواه این پیروزى است

و باید فراموش نکنیم یک عامل مهم پیروزى انقلاب ما و پیروزى در جنگ تحمیلى همین حماسه عاشورا بود که در راهپیمایى ها و سنگرهاى مجاهدان زمزمه مى شد.

·      علت گریه برای امام حسین (علیه السلام)

سؤال: بعضى از شبهه افکنان مى گویند: چرا باید در مراسم عزاداری برای امام حسین (علیه السلام) گریه کنیم؟

پاسخ: پاسخ آن روشن است، گریه بیانگر عواطف و عشق به بنیانگذار این مکتب است که درس شجاعت و ایمان و ظلم ستیزى به ما آموخت مگر مى شود رابطه عمیق عاطفى باشد و قطره هاى اشک در مصائب آنها جارى نشود

·      دعوت نکردن از خطیب برای مراسم عزاداری

سؤال: یا تشکیل مجلس فقط به صورت مداحى و بدون استفاده از ارشادات خطبا جایز است؟

پاسخ: باید از این کار جداً پرهیز کرد که اهداف مقدس امام حسین(علیه السلام) را به خطر مى اندازد به علاوه مردم بسیارى از اصول و فروع و تعلیمات اسلام و ارزش هاى والاى آن را در این مجالس از خطبا فرا مى گیرند و گاه در غیر این مجالس براى آنها ممکن نیست

·      رقابت دسته جات عزاداری

سؤال: آیا رقابت دسته جات با هم جایز است؟

پاسخ: مراسم حسینى باید رمز وحدت و محبّت و دوستى و ایثار و فداکارى باشد و از هر کار که سبب اختلاف مى شود باید به شدّت پرهیز شود

·      بلند گریه کردن برای امام حسین (علیه السلام)

سؤال: آیا بلند گریه کردن اشکالى دارد؟

پاسخ: ما خودمان کراراً بلند گریه مى کنیم، ولى از صورت متعارف خارج نشود

·      تشکیل دسته جات عزادارى در کشورهاى خارجى

سؤال: تشکیل دسته جات عزادارى در کشورهاى خارجى چگونه است؟

پاسخ: کار بسیار خوبى است ولى باید با نهایت نظم و شکوه و هدف دار باشد تا پیام عاشوراى حسینى را به همه جا منتقل کند.

·      حضور کودکان در مراسم عزاداری

سؤال: آیا حضور کودکان در مراسم عزاداری امام حسین (علیه السلام) که گاه توأم با بى نظمى است، شایسته است؟

پاسخ: به یقین باید کودکان و نوجوانان را از همان سنین پایین به مکتب حسینى مربوط ساخت و درس آزادگى و ایمان و شهامت را از همان اوّل به آنها آموخت.

·      مقایسه مقام شهدای کربلا با انبیاء

سؤال: جمعى از مردم سعى دارند مقامات والاى شهداى کربلا را با انبیاى پیشین مخصوصاً پیامبران اولوالعزم یا اصحاب خاص پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله) مقایسه کنند، و از چگونگى آن سؤال مى کنند؟

پاسخ: ادب و احترام ایجاب مى کند که ما مقامات همه آنها را والا بدانیم و از مقایسه و برترى آنها بر یکدیگر بپرهیزیم و بگوییم همه از اولیاء الله بودند و ما به همه آنها عشق مىورزیم.

·      بیان خواب های مختلف در مراسم عزاداری

سؤال: بعضى از خطبا اصرار دارند که در منابر خود از خواب هاى مختلفى که درباره مسائل مربوط به عزادارى یا غیر آن است بهره کافى بگیرند آیا این کار درست است؟

پاسخ: گرچه گاهى خواب ها پرده از روى مسائل مهمى بر مى دارد ولى با توجه به اینکه خواب شرعاً حجت نیست نباید در منابر زیاد روى آن تکیه کرد.

·           بیان زبان حال در عزاداری

سؤال: بسیارى از اشعار مربوط به مراثى شهداى کربلا و ائمه هدى(علیهم السلام) جنبه زبان حال دارد، آیا این کار مجاز است؟

پاسخ: منظور از زبان حال آن است که حالت آن بزرگواران چنین تعبیراتى را اقتضا مى کند و این کار به دو شرط جایز است: نخست اینکه واقعاً این سخنان مناسب چنان حالتى باشد، و دیگر اینکه معلوم باشد که زبان حال است نه زبان قال.

·      شرکت غیر مسلمانان در مراسم عزاداری

سؤال: هر سال گروهى از پیروان سایر مذاهب مایل هستند در این مراسم بیدار کننده شرکت جویند، آیا شرکت آنها جایز است؟

پاسخ: شرکت آنها مانعى ندارد و حتى نذورات آنها را باید پذیرفت.

·      طریقۀ نذر کردن برای مراسم امام حسین (عزاداری)

سؤال: طریقه نذر صحیح براى مراسم عزاداری حضرت سیدالشهداء (علیه السلام) چگونه است؟

پاسخ: باید نذر کنند که براى رضاى خدا به مراسم حسینى، فلان کمک را مى کنند، و نذر براى پرچم و امثال آن صحیح نیست، بلکه باید براى خدا به نیت کمک به عزاى صاحب پرچم یعنى امام حسین(علیه السلام) و یارانش باشد.

·      برگزاری مراسم ولادت امام هفتم (علیه السلام)

سؤال: سالروز ولادت امام هفتم(علیه السلام)، مقارن با ایّام سوگوارى حضرت سیّدالشهدا(علیه السلام) و یارانش مى باشد، که جمع بین این دو در اذهان عمومى تا حدّى متناقض مى نماید. در حالى که نسبت به میلاد حضرت زینب کبرى(علیها السلام) که در ایّام فاطمیّه و در شعاع شهادت حضرت زهرا(علیها السلام) قرار گرفته، این مشکل به ذهن نمى آید. در مقایسه این دو، نکات ذیل حائز اهمیّت است:

1ـ فاصله زمانى ولادت امام موسى بن جعفر(علیه السلام) (هفتم صفر، بنابر تنها روایت

موجود) از شهادت امام حسین(علیه السلام) حدود 26 روز مى باشد. در حالى که میلاد حضرت زینب(علیه السلام) (پنجم جمادى الاولى) با شهادت حضرت فاطمه(علیها السلام) (سیزده جمادى الاولى) هشت روز فاصله دارد.

2ـ بى شک مقام و مرتبت حضرت موسى بن جعفر(علیه السلام) که هفتمین امام شیعیان است، از حضرت زینب(علیها السلام) که از مقام امامت برخوردار نیستند، بالاتر است، و به همین نسبت، میلادشان نیز اهمیّت بیشترى دارد.

3ـ با توجّه به احادیث معتبر، بر هیچ کس پوشیده نیست که در جمع معصومین(علیهم السلام)، شأن و منزلت بانوى محشر، مرکز اتّصال نبوّت به ولایت، امّ الائمّه، حضرت زهرا(علیها السلام)نیز از فرزندش امام حسین(علیه السلام) والاتر است.

ولى با کمال تعجّب محافل مذهبى در سالروز میلاد حضرت زینب(علیها السلام) به جشن و سرور پرداخته، لکن به زاد روز آن امام همام اهتمام نورزیده، و مع الاسف بى توجّه از کنار آن مى گذرند، بلکه عموم مذهبى ها در برخورد با مجلسى تحت عنوان بزرگداشت ولادت حضرتش، به طرح اشکال مى پردازند. لطفاً در این راستا به دو سؤال زیر پاسخ فرمایید:

الف) نظر حضرتعالى در مورد موضوع فوق چیست؟

ب) با عنایت به مقدّمه مطوّل و موارد سه گانه فوق الذّکر، آیا برپایى محفل میلاد زاد روز حضرت امام موسى بن جعفر(علیه السلام)، و ذکر میلاد آن بزرگوار، و ابراز سرور و شادى توسّط محبّان آن حضرت، خلاف شرع است؟

پاسخ: الف) با توجّه به این که معمول شیعه آن است که عزادارى امام حسین(علیه السلام)را تا اربعین ادامه مى دهد، و در پایان ماه صفر نیز وفاتهاى متعدّدى است; به خاطر این جهات مختلف، کلّ دو ماه محرّم و صفر در عرف پیروان مکتب اهل بیت(علیهم السلام)به عنوان دو ماه سوگوارى معروف شده است، به همین دلیل از برگزارى جشن عروسى در تمام این دو ماه اجتناب مى کنند; از این جهت تولّد امام کاظم(علیه السلام)تحت الشعاع مصائب مختلف مجموع این دو ماه قرار گرفته است. در حالى که مسأله تولّد حضرت زینب(علیها السلام) در مقایسه با شهادت زهراى مرضیّه(علیها السلام)این چنین نیست. علاوه بر این، در بعضى روایات نیز آمده که بعد از واقعه کربلا تا چهل روز آثار عزاى آن حضرت در طبیعت نیز بوده است. این نکته نیز فراموش نشود که طبق بعضى روایات معروف، روز هفتم ماه صفر، روز شهادت امام حسن مجتبى(علیه السلام) است. به خصوص این که ولادت حضرت زینب(علیها السلام) قبل از شهادت زهراى مرضیّه است.

ب) خلاف شرع نیست; ولى اَولى آن است که حرمت اربعین (چهل روز) شهادت، مقدّم داشته شود.

 بلند کردن الوار به عنوان عزاداری

سؤال: در روز عاشورا مراسم عجیبی در تفت یزد انجام میشود بدین صورت که مردم الوارهای سنگین را به شکل لانه کبوتر که تخمین می زنیم(تا۵ تن وزن داشته باشد ) بلند کرده و دور میزنند و بعد بروی زمین گذاشته و سینه میزنند این کار را چندین بار انجام میدهند. نظر شما چیست ؟

پاسخ: این کار در روایات اسلامی وارد نشده و بهتر است به جای آن مجالس پرشکوه عزاداری و دستجات برگزار شود.

·      نحوه مطلوب عزاداری

سؤال: نظر مبارک را در رابطه با کیفیّت مطلوب نحوه برگزارى عزادارى سالار شهیدان(علیه السلام) بیان فرمایید؟

پاسخ: بهترین شیوه عزادارى، تشکیل مجالس با شکوه و ذکر اهداف مقدّس امام حسین(علیه السلام) و تاریخچه کربلا و تحلیل فرازهاى آن و مراسم سوگوارى، و همچنین تشکیل دسته جات عزادارى با شکوه، توأم با شعارهاى بیدار کننده و سازنده و پخش جزوه ها و پوسترهاى حساب شده و پرمحتوا و استفاده از پلاکاردها یا شعارهاى جالب و جذاب و روشن کننده اهداف عزادارى حضرت سیّدالشهدا(علیه السلام) و مانند آن است.

·      نحوه مطلوب عزاداری

سؤال: نظر مبارک را در رابطه با کیفیّت مطلوب نحوه برگزارى عزادارى سالار شهیدان(علیه السلام) بیان فرمایید؟

پاسخ: بهترین شیوه عزادارى، تشکیل مجالس با شکوه و ذکر اهداف مقدّس امام حسین(علیه السلام) و تاریخچه کربلا و تحلیل فرازهاى آن و مراسم سوگوارى، و همچنین تشکیل دسته جات عزادارى با شکوه، توأم با شعارهاى بیدار کننده و سازنده و پخش جزوه ها و پوسترهاى حساب شده و پرمحتوا و استفاده از پلاکاردها یا شعارهاى جالب و جذاب و روشن کننده اهداف عزادارى حضرت سیّدالشهدا(علیه السلام) و مانند آن است.

·      شیوه های نادرست عزاداری

سؤال: در آستارا، سنّتى است که مردم به آن اعتقاد راسخ دارند، مسأله بدین صورت است که: روز تاسوعا و عاشورا عَلَمى که در تمام مناطق مرسوم است در دست افراد خاصّى مى دهند که آن فرد با حرکتهاى مخصوص و حتى گاهى با حمله ور شدن به زنان و مردان و ترساندن بچّه ها و به تعبیر مردم علم را جوش مى آورند و آن را نسبت به امام حسین(علیه السلام) مى دهند، مردم دور آن جمع مى شوند و مى گویند عَلَم فرد را دنبال خود مى برد، وقتى عَلَم بعضى از افراد را زخمى مى کند به معناى آن است که آن فرد، انسان بدى است و با دیده تردید به عَلَم نگاه کرده است. متأسفانه عَلَم در دست افراد معلوم الحال به جوش مى آید و گاهى افراد متدیّن و وجیه را زخمى مى کند، نظر شما را در این مورد خواستاریم؟

پاسخ: عزادارى حضرت خامس آل عبا(علیه السلام) از موجبات مهمّ تقویت دین استولى نباید آن را آلوده به این گونه کارهاى نادرست کرد که موجب اذیّت و آزار عزاداران و هتک حرمت افراد آبرومند شود.

·      پرهیز از خرافات در عزاداری

سؤال: در شرایطى که دشمنان اسلام سعى در منزوى کردن مسلمانان دارند و با حیله هایى مى خواهند اسلام را خرافى و مسلمانان را بى منطق معرفى کنند، انجام برخى اعمال که در متن دین وجود نداشته و در بعضى مناطق عدّه اى در تظاهر به اسلام و تعظیم شعائر، مرتکب آن مى شوند که احیاناً موجبات وهن شیعه و عزادارى را فراهم آورده است، چه حکمى دارد؟

پاسخ: لازم است در این شرایط و اوضاع پیروان اهل بیت(علیهم السلام) و عاشقان مکتب حسینى از هرکارى که موجب وهن این مراسم مى شود بپرهیزند و به جاى آن به سراغ مراسمى بروند که عظمت اهداف حسینى را بیش از پیش آشکار مى سازد و اگر جمعى از بزرگان فقهاى پیشین(رحمه الله) در عصر و زمان خود بعضى از این کارها را به دلایلى اجازه فرموده اند، هر گاه در عصر و زمان ما بودند مسلّماً نظر دیگرى داشتند. خداوند همه ما را از پیروان مکتب آن بزرگوار و جان نثاران او قرار دهد.

·      سرمه کشیدن و حنا بستن در ایام عزاداری

سؤال: آیا سرمه کشیدن و حنا بستن در ایام عزاداری نیز مانند غیر عزاداری همچنان مستحب است یا ترک آن در این گونه ایام بهتر می باشد؟

پاسخ: سرمه کشیدن مانعی ندارد ولی حنا بستن چون نشانه شادی است در ایام عزاداری بهتر است ترک شود.

·      مصرف گوشت های نذری مازاد بر نیاز

سؤال: بنده از خادمان یکی از هیئات عزاداری می باشم. در طول ایام عزاداری سالار شهیدان از طرف مردم گوسفندان زیادی جهت ذبح نذر هیئت می شود. آیا مسئولین هیئت اجازه دارند تعدادی از این گوسفندان ذبح شده یا مقداری از گوشت آن را بفروشند و صرف امور هیئت نمایند؟ برای مثال صرف خرید اقلام مورد نیاز غذای نذری از قبیل برنج، روغن و.. .

پاسخ: در صورتیکه اضافه بر نیاز باشد مانعی ندارد.

·      ممانعت از انجام قربانی در معابر عمومی

سؤال: با توجه به اینکه اداره بهداشت قربانی کردن در خیابان و کوچه ها را غیر بهداشتی اعلام کرده است و اینکه قربانی کردن در کوچه برای دیگران ایجاد مزاحمت می کند، آیا این نذر که گوسفندی جلو هیئت سینه زنی قربانی کنند درست است؟ اگر اداره بهداشت جلوگیری کرد، برای انجام آن نذر چه کار باید کرد؟ (لازم به ذکر است که هیئت بعد از رد شدن از روی خون قربانی معمولا به مسجد می روند و اکنون نیز با توجه به زمستانی بودن همه زمین ها خیس است)

پاسخ: در جای دیگری قربانی می کند و اشکالی ندارد.

·      تاریخ شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) در منابع

سؤال: این که سه دهه فاطمیه داریم آیا براساس سند های شیعی میباشد یا خیر؟ آیا اینکه می گویند دهه فاطمیه 45 روزه ای نداریم چقدر صحت دارد؟ معیار شروع دهه فاطمیه چه زمانی است؟ قبل از شهادت یا بعد از روز شهادت شروع می شود؟

پاسخ: در مورد سالروز شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) دو روایت است یکی اینکه ایشان 75 روز بعد از رحلت پیغمبر اکرم(ص) به شهادت رسیدند که می شود 13 جمادی الاول و دیگری اینکه 95 روز بعد از رحلمت پیغمبر به شهادت رسیدند که می شود 3 جمادی الثانی و طول این 20 روز را ایام فاطمیه نامیده اند.

·           حدود ایام شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها)

سؤال: احتراماً محدوده دو دهه فاطمیه را بیان فرمایید. و همچنین برگزاری مراسم جشن عقد و عروسی و امثال آن در این مدت چگونه است؟

پاسخ: سه روز، 13 و 14 و 15 جمادی الاول و سه روز 1و 2 و 3 جمادی الثانی بنابر معمول به «فاطمیه» اختصاص دارد ولی در بین این دو برگزاری مراسم عقد و عروسی (با رعایت تمام موازین شرعی) مانعی ندارد.


  

 
پاسخ به احکام شرعی
 
موتور جستجوی سایت

تابلو اعلانات

پیوندها

حدیث روز

امیدواری به رحمت خدا

عن ابى ذرالغفارى (رضى اللّه عنه) قال: قال النبى (صلى اللّه عليه و آله‏ و سلّم): قال اللّه تبارك و تعالى:

يابن آدم ما دعوتنى و رجوتنى اغفرلك على ما كان فيك و ان اتيتنى بقرار الارض خطيئة اتيتك بقرارها مغفرة ما لم تشرك بى و ان اخطات حتى بلغ خطاياك عنان السماء ثم استغفرتنى غفرت لك.

اى فرزند آدم هر زمان كه مرا بخوانى و به من اميد داشته باشى تمام آنچه كه بر گردن توست مى‏بخشم و اگر به وسعت زمين همراه با گناه به پيش من آئى، من به وسعت زمين همراه با مغفرت به نزد تو مى‏آيم، مادامى كه شرك نورزى. و اگر مرتكب گناه شوى بنحوى كه گناهت به مرز آسمان برسد سپس استغفار كنى، ترا خواهم بخشيد.



کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال محفوظ و متعلق به حجت الاسلام و المسلمین سید محمدحسن بنی هاشمی خمینی میباشد.

طراحی و پیاده سازی: FARTECH/فرتک - فکور رایانه توسعه کویر -