انهار
انهار
مطالب خواندنی

فتاوای آیت الله خوئی با حواشی آیات عظام: سیستانی و وحید خراسانی

بزرگ نمایی کوچک نمایی

(مسأله51) اگر شخص روزه داري در ماه رمضان بعد از غروب و بعد از افطار كردن در محل خود با هواپيما به طرف مغرب و به طرفي كه در آنجا آفتاب هنوز غروب نكرده مسافرت مي كند، پس از وصل به آن محل آيا لازم است كه تا غروب آفتاب امساك كند؟

ظاهر اين است كه واجب نباشد چون اين شخص طبق آيه مباركه (و أتمّوا الصيام إلي الليل) روزه اي را كه گرفته و تا غروب رسانده است و مقتضي ندارد كه در آن محل امساك كند.

*****

وحید: مسأله- ـ اگر روزه دار در ماه رمضان بعد از غروب با هواپیما به محلّى كه در آنجا آفتاب غروب نكرده مسافرت كند، پس از رسیدن به آن محلّ واجب نیست كه تا غروب آفتاب امساك نماید، چه در محلّ خود افطار كرده باشد و چه نكرده باشد.

سیستانی:مسأله-اگر شخص روزه‏ دار پس از غروب بى آنكه درشهر خود افطار كند، با هواپيما به سمت مغرب مسافرت كند و به جايى برسد كه هنوزخورشيد غروب نكرده است، واجب نيست تا غروب امساك كند، گر چه احتياط مستحب امساك است.

(مسأله52) اگر شخص مكلف نماز صبح را در محل خود بجا آورد و سپس به طرف مغرب و به محلي كه هنوز صبح طلوع نكرده است، مسافرت كند و يا نماز ظهر و عصر را خوانده و بعداً به طرفي كه هنوز در آنجا ظهر نشده مسافرت مي كند و يا نماز مغرب را خوانده و بعداً به محلي كه هنوز آفتاب در آنجا غروب نكرده مسافرت ميكند، آيا لازم و واجب است كه درتمام اين موارد نمازهاي خود را اعاده كند؟

دو وجه دارد و احتياط واجب آن است كه نمازهاي خوانده شده را دوباره بخواند.

*****

وحید: مسأله- اگر مكلف نماز صبح را در محلّ خود به جا آورد، و به محلّى كه هنوز صبح طلوع نكرده مسافرت كند، و یا نماز ظهر و عصر را خوانده و به طرفى كه هنوز آن جا ظهر نشده مسافرت كند، و یا نماز مغرب را خوانده و به محلّى كه هنوز آفتاب در آن جا غروب نكرده مسافرت كند، احتیاط واجب آن است كه نمازهاى خوانده شده را دوباره بخواند.

 سیستانی:مسأله- اگر مكلّف در شهر خود نماز صبح رابخواند، و سپس به سمت غرب مسافرت كند و به جايى برسد كه هنوز فجر ندميده است وبماند تا فجر بدمد، يا آنكه نماز ظهر را در شهر خود بخواند و سپس مسافرت كند و به شهرى برسد كه هنوز ظهر نشده است و بماند تا وقت داخل شود، يا آنكه نماز مغرب را درشهر خود بخواند سپس مسافرت كند و به شهرى برسد كه هنوز خورشيد غروب نكرده است وبماند تا غروب كند ـ در همه اين فرضها ـ اعاده نماز واجب نيست گر چه احتياط مستحب اعاده است.

(مسأله53) اگر شخصي وقت نماز در شهر و محل خودش گذشته باشد به اين كه آفتاب طلوع كرده و او نماز صبح را نخوانده و يا آفتاب غروب كرده و او نماز ظهر و عصر را نخوانده و سپس با هواپيما به محلي مسافرت كند كه درآنجا آفتاب طلوع نكرده و يا غروب نكرده، آيا لازم است براو نمازهايي كه از او فوت شده، به طور اداء يا قضا يا به قصد ما في الذمه بجا آورد؟

دراينجا چند وجه دارد و احتياط آن است كه نمازها را به قصد ما في الذمه اعم از قضاء و يا اداء بجا آورد.

*****

وحید: مسأله- اگر در محلّ خودش وقت نماز گذشته و نماز را نخوانده باشد ـ مثل این كه آفتاب طلوع كرده و نماز صبح را نخوانده، و یا آفتاب غروب كرده و نماز ظهر و عصر را نخوانده باشد ـ و به محلّى مسافرت كند كه در آن جا آفتاب طلوع نكرده و یا غروب نكرده است، بنا بر احتیاط واجب نمازهایى را كه از او فوت شده به قصد ما فى الذّمه ـ اعمّ از قضا و ادا ـ به جا آورد.

سیستانی:مسأله- اگر شخصى نماز نخواند تا وقت آن گذشته وبا هواپيما به جايى رفت كه هنوز وقت باقى بود ـ بنابر احتياط واجب ـ بايد نماز رابه قصد مافى الذمه، يعنى بدون قصد ادا و قضا انجام دهد.

(مسأله54) اگر كسي با هواپيما مسافرت كرد و خواست نماز خود را در هوا بخواند، چنانچه بتواند نماز را رو به قبله و با ديگر شرايط بجا آورد، نماز او صحيح است و اگر نتواند در هوا  نماز را رو به قبله بجا آورد، اگر وقت نماز به اندازه اي وسعت دارد كه پس از پياده شدن مي تواند نماز را رو به قبله بجا آورد، در اين صورت نمازخواندن در هواپيما صحيح نيست1 و اگر وقت نماز تنگ شده باشد و تا موقع پياده شدن وقت آن تمام مي شود واجب است نماز را در هواپيما به آن طرفي كه گمان دارد قبله درآن طرف باشد بجا آورد و اگر علم نداشته باشد به هر طرفي كه گمان دارد قبله باشد نماز را بخواند و اگر گمان هم نداشته باشد، مي تواند به هر طرفي كه بخواهد نماز را بخواند اگر چه احتياط مستحب آن است كه در چنين حال به چهار طرف نماز بخواند و اگر اصلا متمكن از خواندن نماز در هوا به سوي قبله نمي باشد، اين شرط از او ساقط است.

1- وحید: باطل است...

*****

سیستانی:مسأله-اگر مكلف با هواپيما سفر كند ، و بخواهد در آن نماز بخواند ، در صورتى كه بتواند به هنگام نماز رو به قبله بودن و استقرار داشتن و ديگر شرايط را رعايت كند ، نمازش صحيح است ، و گرنه در صورتى كه وقت داشته باشد و بتواند پس از خروج از هواپيما نماز واجد شرايط را بجاى آورد ، ـ بنابر احتياط ـ نمازش در هواپيما صحيح نيست . لكن اگر وقت تنگ باشد ، واجب است نماز را درون هواپيما بجاى آورد و در آن صورت اگر جهت قبله را بداند ، بايد بدان جهت نماز بخواند و نمازش بدون رعايت قبله ـ جز در حال ضرورت ـ صحيح نيست ، و در اين حال بايد هرگاه هواپيما از سمت قبله منحرف شد ، بدان سو رو كند ، و در هنگام انحراف از قبله ، از قراءت و ذكر دست بكشد ، و اگر نتواند به عين قبله توجه كند ، بايد سعى كند بيش از (نود) درجه از قبله منحرف نشود ، و اگر جهت قبله را نداند ، بايد بكوشد آن را مشخص كند و طبق ظنّ خود عمل نمايد ، و اگر نتواند ظن بدست آورد كافى است نماز را به هر جهتى كه احتمال مى‏دهد قبله در آن باشد ، بجاى آورد . گر چه احتياط مستحب آن است كه نماز را به چهار جهت بجاى آورد . اين در جايى است كه بتواند با شناخت قبله رو به قبله باشد و اگر جز در تكبيرة الاحرام نتواند ، بدان اكتفا كند و اگر اصلاً نتواند ، شرط استقبال ساقط مى‏شود

و جايز است انسان قبل از وقت نماز اختياراً با هواپيما مسافرت كند ، هر چند بداند در هواپيما ناچار به نماز فاقد شرط استقبال و استقرار خواهد شد .

(مسأله 55) اگر كسي هواپيمايي سوار شود كه سرعت آن يك برابر سرعت حركت زمين بوده باشد مانند سفينه هاي فضايي و از طرف شرق به سوي غرب حركت كند و مدتي به دور زمين بگردد احتياط واجب آن است كه هر بيست و چهار ساعت نمازهاي پنجگانه خود را بجا آورد و اما گرفتن روزه، ظاهر اين است كه واجب نباشد چون اگر مسافرت در شب شروع شده باشد، واضح است كه شب روزه ندارد و اگر در روز شروع شده است، دليلي بر وجوب گرفتن روزه در چنين فرضي نداريم و اگر سرعت هواپيما دو برابرسرعت حركت زمين بوده باشد، يعني در هر دوازده ساعت يك بار دور زمين ميگردد، در فرض اين كه از شرق به غرب حركت مي كند، آيا واجب است در اين صورت نماز صبح را موقع فجر و ظهر و عصر را موقع زوال و مغرب و عشاء را موقع غروب بجاآورد و يا در هر بيست و چهار ساعت نمازها را بخواند،

 دو صورت دارد ولي احتياط واجب است بلكه ظاهر آن است كه نماز ها را بايد در موقع خود، يعني وقت فجر و زوال و غروب بجا آورد،

و اگر سرعت هواپيما خيلي زياد بوده باشد به حدي كه در هر سه ساعت كمتر يا كمتر از آن يك بار دور زمين مي گردد، در اين صورت مشكل است كه گفته شود واجب است نمازها را در موقع فجر و زوال و غروب بجا آورد بلكه احتياط واجب آن است كه درهربيست و چهار ساعت نمازها را بجا آورد و از اينجا حكم حركت هواپيما از غرب به سوي شرق نيزمعلوم مي گردد

و در صورتي كه حركت او يك برابر و يا كمتر از يك برابر حركت زمين بوده، در اين صورت واجب است نمازها را در موقع فجر و زوال و مغرب بجا آورد

و اگر سرعت هواپيما خيلي بيشتر از حركت زمين بوده باشد به حدي كه در هر سه ساعت يا كمتر از آن يك بار دور زمين مي گردد حكم آن نيز از گذشته معلوم گرديد كه بايد نمازها را در هر بيست و چهار ساعت بجا آورد.

*****

وحید: مسأله-اگر كسى هواپیمایى سوار شود كه سرعت حركت آن برابر سرعت حركت زمین باشد و از طرف شرق به سوى غرب حركت كند و مدّتى به دور زمین بگردد، بنابر احتیاط واجب در هر بیست و چهار ساعت نمازهاى پنجگانه خود را انجام دهد و قضاى آن نماز و روزه را هم به جا آورد.

و اگر سرعت حركت هواپیما دو برابر سرعت حركت زمین باشد واجب است نماز صبح را موقع طلوع فجر، و ظهر و عصر را موقع زوال آفتاب، و مغرب و عشا را موقع غروب به جا آورد.

و اگر سرعت حركت به حدّى باشد كه در هر سه ساعت ـ مثلاً ـ یك بار دور زمین مى گردد، بنا بر احتیاط واجب نمازها را در موقع طلوع فجر و زوال آفتاب و غروب بخواند، و در هر بیست و چهار ساعت هم یك بار دیگر پنج نماز را به جا آورد.

واگر هواپیما از غرب به سوى شرق حركت كند، در صورتى كه حركت او برابر و یا كندتر از حركت زمین باشد، واجب است نمازها را در موقع طلوع فجر و زوال آفتاب و غروب به جا آورد.

و اگر سرعت هواپیما بیشتر از حركت زمین باشد به حدّى كه ـ مثلا ـ در هر سه ساعت یك بار دور زمین مى گردد احتیاط گذشته مراعات شود.

سیستانی:مسأله-اگر شخص سوار هواپيمايى شود كه سرعت آن برابر سرعت حركت زمين باشد و از شرق به غرب حركت كند و مدتى به گردِ زمين بچرخد ، احتياط واجب آن است كه در هر بيست و چهار ساعت ، نمازهاى پنجگانه را به نيّت قربت مطلق بجاى آورد . لكن روزه را بايد قضا كند .
و اگر سرعت هواپيما دو برابر سرعت حركت زمين باشد ، طبيعتاً هر دوازده ساعت يك بار به گرد زمين خواهد چرخيد، و در بيست و چهار ساعت دوبار فجر و زوال و غروب خواهد داشت . و احتياط واجب آن است كه با هر فجر نماز صبح و پس از هر زوال نمازهاى ظهر و عصر ، و پس از هر غروب ، نمازهاى مغرب و عشا را ، بجاى آورد .

و اگر با سرعت بالايى به گرد زمين بچرخد و مثلاً هر سه ساعت ـ يا كمتر ـ يك بار زمين را دور بزند ، به هنگام هر فجر و زوال و غروب ، نماز واجب نيست ، و ـ احتياط واجب ـ آن است كه در هر بيست و چهار ساعت ، به نيّت قربت مطلق ، نمازهاى پنجگانه را بجاى آورد ، با اين ملاحظه كه نماز صبح را ميان طلوع فجر و آفتاب و نمازهاى ظهر و عصر را ميان زوال و غروب و نمازهاى مغرب و عشا را ميان غروب و نيمه شب بجاى آورد .

از اين مسأله ، روشن مى‏شود كه اگر از مغرب به مشرق ميرود و سرعت آن برابر سرعت حركت زمين است ، بايد نمازهاى پنجگانه را در اوقات خود بجاى آورد . و همچنين اگر سرعت آن كمتر از سرعت حركت زمين باشد ،امّا اگر سرعت آن بسيار بيشتر از سرعت حركت زمين باشد ، به صورتى كه مثلاً هر سه ساعت ـ يا كمتر ـ يك بار زمين را دور بزند ، حكم مسأله از آنچه گذشت ، روشن مى‏شود.

(مسأله56) كسي كه وظيفه او روزه گرفتن در مسافرت است مانند مكاري و كساني كه سفر شغل آنان مي باشد اگر پس از طلوع صبح و نيت روزه با هواپيما به محل ديگري مسافرت بكند كه در آنجا صبح نشده باشد آيا خوردن و آشاميدن و بجا آوردن ساير مفطرات بر او جايز است يا نه؟

ظاهر آن است كه جايز باشد بلكه شبهه اي در جايز بودن آن نيست چون او درمحلي وارد شده است كه آنجا شب است و شب روزه گرفتن جايز نيست.

*****

وحید: مسأله- كسى كه وظیفه او روزه گرفتن در مسافرت است، مانند كسانى كه سفر شغل آنان مى باشد، اگر پس از طلوعِ صبح و نیتِ روزه با هواپیما به محلّ دیگرى مسافرت كند كه در آنجا صبح نشده باشد، به جا آوردن مفطرات براى او جایز است.

سیستانی:مسأله- اگر آن كه وظيفه‏اش روزه گرفتن در سفراست، پس از طلوع فجر در شهر خود، با نيّت روزه، از طريق هوايى سفر كند و به شهرىبرسد كه هنوز فجر طلوع نكرده است، مى‏تواند تا طلوع فجر آنجا بخورد.

مسأله اختصاصی

سیستانی:مسأله 2882- اگر كسى كه وظيفه ‏اش روزه گرفتن در سفراست، از شهر خودش كه هلال رمضان در آن ديده شده به شهرى سفر كند كه به دليل اختلاف افق هنوز هلال در آن ديده نشده است، روزه آن روز بر او واجب نيست. و اگر در شهرى كه هلال ماه شوّال در آن ديده شده عيد كند و سپس به شهرى سفر كند كه به دليل اختلاف افق، هنوز هلال در آن ديده نشده است، ـ بنابر احتياط واجب ـ بايد بقيه آن روز را امساك كند و قضاى آن را نيز بجاى آورد.

(مسأله57) اگر كسي در ماه رمضان بعد از ظهر مسافرت كرد و به شهر ديگري رسيد كه درآنجا ظهر نشده است آيا واجب است كه امساك كند و روزه را به آخربرساند؟ ظاهر آن است كه واجب است امساك كند و اطلاق دليلي كه دلالت كرده است وظيفه كسي كه بعد از ظهر در ماه رمضان از محلخود مسافرت مي كند امساك و خودداري از انجام مفطرات تا شب مي باشد، شامل اين مورد نيز مي شود.

*****

وحید: مسأله- اگر كسى در ماه رمضان بعد از ظهر مسافرت كرد و به شهر دیگرى رسید كه در آن جا ظهر نشده واجب است امساك كند و روزه را به آخر برساند.

سیستانی:مسأله-اگر كسى در ماه رمضان پس از زوال خورشيد ، از شهر خود سفر كند و به شهرى برسد كه در آن هنوز وقت زوال نشده است ـ بنابر احتياط واجب ـ بايد روزه آن روز را تمام كند و قضا بر او واجب نيست.

(مسأله58) اگر فرض شود كه شخص مكلف در محلي است كه روز آن شش ماه و شب آن شش ماه است و مي تواند هجرت كند و منتقل شود به شهري كه نماز و روزه را به وقتش بجا آورده  واجب است كه هجرت كند و اگر نمي تواند مهاجرت كند احتياط واجب آن است كه در هر بيست و چهار ساعت نماز پنجگانه را بجا آورد.

*****

وحید: مسأله- اگر فرض شود كه مكلّف در محلّى است كه روز آن شش ماه و شب آن شش ماه است، و مى تواند هجرت كند به شهرى كه نماز و روزه را در وقت شرعى به جا آورد، واجب است هجرت كند، و اگر نمى تواند هجرت كند، بنابر احتیاط واجب در هر بیست و چهار ساعت یك بار نمازهاى پنجگانه را به جا آورد، و قضاى آنها را نیز انجام دهد، و باید روزه را قضا كند.

سیستانی:مسأله- اگر مكلّف در جايى باشد كه روز آن شش ماه ، و شب آن شش ماه باشد ، در مورد نماز ـ بنابر احتياط واجب ـ بايد ملاحظه نزديكترين مكانى كند كه هر بيست و چهار ساعت يك شبانه روز دارد ، و به نيّت قربت مطلق نمازهاى پنجگانه را طبق اوقات آنجا بجاى آورد . و اما در مورد روزه واجب است كه در ماه رمضان به شهرى برود كه بتواند در آن روزه بگيرد ، يا بعد از آن برود و قضا كند ؛ و اگر نمى‏تواند ، به جاى روزه ، بايد فديه بدهد

لكن اگر در شهرى باشد كه در هر بيست و چهار ساعت ، شبانه روزى دارد ـ گر چه روزش بيست و سه ساعت ، و شبش يك ساعت ، و يا بر عكس باشد ـ حكم نماز تابع اوقات خاصّ آن است .
امّا نسبت به روزه در صورت تمكّن بر او واجب است روزه ماه رمضان را بگيرد و در صورت عدم تمكن از او ساقط مى‏شود ، و اگر بتواند قضاى آن را بجاى آورد ، بر او قضاى آن واجب است و گرنه بر او فديه لازم است.


  

 
پاسخ به احکام شرعی
 
موتور جستجوی سایت

تابلو اعلانات

ویژه نامه ماه مبارک رمضان


پیوندها

حدیث روز

امیدواری به رحمت خدا

عن ابى ذرالغفارى (رضى اللّه عنه) قال: قال النبى (صلى اللّه عليه و آله‏ و سلّم): قال اللّه تبارك و تعالى:

يابن آدم ما دعوتنى و رجوتنى اغفرلك على ما كان فيك و ان اتيتنى بقرار الارض خطيئة اتيتك بقرارها مغفرة ما لم تشرك بى و ان اخطات حتى بلغ خطاياك عنان السماء ثم استغفرتنى غفرت لك.

اى فرزند آدم هر زمان كه مرا بخوانى و به من اميد داشته باشى تمام آنچه كه بر گردن توست مى‏بخشم و اگر به وسعت زمين همراه با گناه به پيش من آئى، من به وسعت زمين همراه با مغفرت به نزد تو مى‏آيم، مادامى كه شرك نورزى. و اگر مرتكب گناه شوى بنحوى كه گناهت به مرز آسمان برسد سپس استغفار كنى، ترا خواهم بخشيد.



کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال محفوظ و متعلق به حجت الاسلام و المسلمین سید محمدحسن بنی هاشمی خمینی میباشد.

طراحی و پیاده سازی: FARTECH/فرتک - فکور رایانه توسعه کویر -