انهار
انهار
مطالب خواندنی

نماز احتیاط

بزرگ نمایی کوچک نمایی
مسأله 1215-كسي كه نمازاحتياط بر او واجب است، بعد از سلام نماز بايد فوراً نيت نماز احتياط كند و تكبير بگويد و حمد را بخواند1و به ركوع رود و دو سجده نمايد، پس اگر يك ركعت نماز احتياط بر او واجب است، بعد از دو سجده تشهد بخواند و سلام دهد و اگر دو ركعت نماز احتياط بر او واجب است2 بعد از دو سجده، يك ركعت ديگر مثل ركعت اول بجا آورد و بعد از تشهد سلام دهد.
1- بهجت: بنابرأظهر حمد را بخواند...
2- زنجاني: بعد از ركعت دوم تشهد خوانده و سلام دهد.
مسأله 1216-نمازاحتياط، سوره و قنوت ندارد و بايد نيت آن را به زبان نياورند و احتياط واجب آن است كه سوره حمد و «بسم الله» آن را آهسته بگويند1.
1- سيستاني: بنابراحتياط لازم ، حمد را آهسته بخوانند و احتياط مستحبّ آن است كه «بسم الله» آن را هم آهسته بگويند.
*****
گلپايگاني، خوئي، فاضل، تبريزي، نوري، وحید، سبحانی: مسأله- نماز احتياط ، سوره و قنوت ندارد و بايد آن را آهسته بخوانند و نيت آن را به زبان نياورند، و احتياط واجب . آن است كه «بسم الله الرحمن الرحيم» آن را هم آهسته بگويند.
. زنجاني: احتياط...
بهجت: مسأله- نماز احتياط، سوره و قنوت ندارد و بايد آن را آهسته بخواند – بنابرلزوم آهسته خواندن در قرائت ركعت سوم و چهارم- و نيّت آن را به زبان نياورد.
مكارم: مسأله- نماز احتياط اذان و اقامه و سوره و قنوت ندارد، و حمد را بايد آهسته بخواند حتي احتياط واجب آن است كه «بسم الله» را نيز آهسته بگويد و در ميان اصل نماز و نماز احتياط ، كاري كه نماز را باطل مي كند انجام ندهد.
مظاهری: مسأله- نماز احتیاط اذان و اقامه و سوره و قنوت ندارد و باید حمد و حتی «بسم الله» آن را هم آهسته بخواند.
مسأله 1217-اگر پيش از خواندن نماز احتياط بفهمد، نمازي كه خوانده درست بوده ، لازم نيست نماز احتياط را بخواند. و اگر در بين نماز احتياط بفهمد، لازم نيست آن را تمام نمايد1.
این مسأله در رساله آیات عظام: سبحانی و مظاهری نیست.
1- بهجت: بلكه مثل نماز نافله مي شود، كه قطع و ادامه آن ، هر دو جايز است.
وحید: و می تواند آن را به قصد نافله دو رکعتی تمام نماید.
مسأله 1218- اگر پيش از خواندن نماز احتياط بفهمد كه ركعتهاي نمازش كم بوده1، چنانچه كاري كه نماز را باطل مي كند انجام نداده، بايد آنچه از نماز نخوانده بخواند و براي سلام بيجا دو سجده سهو بنمايد 2. و اگر كاري كه نماز را باطل مي كند ، انجام داده، مثلاً پشت به قبله كرده، بايد نماز را دوباره بجا آورد.
اين مسأله در رساله آيت الله بهجت نيست
1- مكارم: مثلاً بجاي چهار ركعت سه ركعت خوانده...
2- سيستاني: بنابراحتياط لازم..
وحید: بنابراحتیاط واجب...
مكارم: احتياطاً...
مسأله 1219- اگر بعد از نماز احتياط بفهمد كسري نمازش به مقدار نماز احتياط بوده1، مثلاً در شك بين سه و چهار، يك ركعت نماز احتياط بخواند2 بعد بفهمد نماز را سه ركعت خوانده، نمازش صحيح است3.
اين مسأله در رساله آيت الله سبحانی نيست
1- وحید: مثلا در شک بین دو و چهار دو رکعت نماز احتیاط بخواند و بعد بفهمد نماز را دو رکعت خوانده ، نمازش صحیح است.
2- گلپايگاني، صافي: ايستاده بخواند...
زنجاني: دو ركعت نماز احتياط نشسته بخواند ، كه به منزله يك ركعت نماز ايستاده است...
3- مظاهری: ولی اگر بفهمد کسری نماز کمتر یا بیشتر از نماز احتیاط بوده باید نماز را دوباره بخواند.
مسأله 1220-اگر بعد از خواندن نماز احتياط بفهمد كسري نماز كمتر از نماز احتياط بوده1، مثلاً در شك بين دو و چهار، دو ركعت نماز احتياط بخواند2 بعد بفهمد نماز را سه ركعت خوانده3 ، بايد 4 كسري نماز را به نماز متصل نموده و نماز را هم دوباره بخواند5.
اين مسأله در رساله آيت الله بهجت نيست
1- مكارم: بنابراحتياط واجب بايد كسري نماز را بلافاصله بجا آورد و اصل نماز را هم اعاده كند.
2- گلپايگاني، صافي، زنجانی: ايستاده بخواند...
3- خوئي، تبريزي، سيستاني، زنجاني، فاضل، وحید: بايد نماز را دوباره بخواند.
4- نوري: بنابراحتياط واجب...
5- گلپايگاني، صافي: چنانچه منافي بجا نياورده باشد، بنابراحتياط لازم، كسري را تمام كند و نماز را دوباره بخواند تا يقين كند به تكليف خود عمل كرده.
سبحانی: بنابراحتیاط واجب باید کسری نماز را بلافاصله انجام دهد و اصل نماز را هم دوباره بخواند.
مظاهری: رجوع کنید به ذیل مسأله 1219.
مسأله 1221- اگر بعد از خواندن نماز احتياط بفهمد كسري نماز بيشتر از نماز احتياط بوده1(مثلاً در شك بين سه و چهار2 يك ركعت نماز احتياط بخواند3، بعد بفهمد نماز را دو ركعت خوانده4) ، چنانچه بعد از نماز احتياط ، كاري كه نماز را باطل مي كند انجام داده، مثلاً پشت به قبله كرده، بايد نماز را دوباره بخواند و اگر كاري كه نماز را باطل مي كند انجام نداده5 بايد6 دو ركعت كسري نمازش را بجا آورد و نماز را هم دوباره بخواند.
1- مكارم: چنانچه بعد از نماز احتياط كاري كه نماز را باطل مي كند انجام نداده، احتياط واجب اين است كسري نماز را بجا آورد و اصل نماز را هم اعاده كند.
2- زنجاني: شك بين دو و سه...
3- گلپايگاني، صافي، زنجانی: ايستاده بخواند...
4- [قسمت داخل پرانتز در رساله آیت الله وحید نیست.]
5- خوئي، تبريزي، زنجاني: نماز احتياطش (زنجاني : جزء نماز او) محسوب است و يك ركعت كسري نمازش را بجا آورد و نمازش صحيح است و براي زيادي هر يك از سلام در اصل نماز و نماز احتياط دو سجده سهو بجا آورد.
سيستاني: احتياط لازم آن است كه در اين صورت نيز نمازش را دوباره بخواند، و اكتفا به ضميمه كردن يك ركعت متصل به نماز نكند.
بهجت: بايد يك ركعت ديگر نماز بخواند و بنابراحتياط نمازش را دو مرتبه اعاده كند.
فاضل: بايد كسري نمازش را بجا آورد و احتياط اين است كه اصل نماز را هم دوباره بخواند.
وحید: بنابراحتیاط واجب کسری نمازش را ضمیمه نماید و نماز را تمام کند. و برای هر یک از سلام در اصل نماز و نماز احتیاط و هر موجب دیگری که پیش امده باشد دو سجده سهو بجا آورد و نماز را هم اعاده نماید.
سبحانی: باید یک رکعت کسری نمازش را به طور متصل بجا آورد
6- گلپايگاني، صافي: بنابراحتياط لازم...
مظاهری: رجوع کنید به ذیل مسأله 1219.
مسأله 1222- اگر بين دو و سه و چهار شك كند و بعد از خواندن دو ركعت نماز احتياط ايستاده، يادش بيايد كه نماز را دو ركعت خوانده لازم نيست1 دو ركعت نماز احتياط نشسته را بخواند.
اين مسأله در رساله آيات عظام مکارم سبحانی ومظاهری  نيست.
1- بهجت : بنابر أظهر...
مسأله 1223- اگر بين سه و چهار شك كند و موقعي كه دو ركعت نماز احتياط نشسته يا يك ركعت ايستاده را مي خواند1، يادش بيايد كه نماز را سه ركعت خوانده بايد نماز احتياط را تمام كند و نمازش صحيح است2.
اين مسأله در رساله ايات عظام مكارم سبحانی ومظاهری نيست.
1- خوئي، تبريزي، بهجت: موقعي كه يك ركعت نماز احتياط ايستاده را مي خواند...
2- خوئي، تبريزي: و براي سلام زيادي سجده سهو بنمايد و اگر موقعي كه دو ركعت نماز احتياط نشسته مي خواند يادش بيايد، پس اگر قبل از ركوع اول يادش بيايد، بايستد و نماز را مطابق كسري كه دارد تمام نمايد و اگر بعد از ركوع يادش بيايد ، نمازش باطل است.
بهجت: بنابرأظهر، ولي اگر در اثناء دو ركعت نماز احتياط نشسته يادش بيايد بايد احتياطاً نمازش را اعاده كند.
گلپايگاني، صافي: بايد نماز احتياط را رها كند و بنابراحتياط لازم كسري را بجا آورد و نماز را دوباره بخواند.
*****
فاضل: مسأله- اگر بين سه و چهار شك كند و موقعي كه نماز احتياط را مي خواند يادش بيايد كه سه ركعت خوانده بايد نماز احتياط را تمام كند، هر چند دو ركعت نشسته باشد و احتياط در اعاده نماز در اين صورت ترك نشود.
زنجاني: مسأله- اگر بين دو و سه شك كند و موقعي كه يك ركعت نماز احتياط ايستاده را مي خواند يادش بيايد كه نماز را سه ركعت خوانده نماز احتياط را ركعت چهارم محسوب كرده، آن را تمام كند و نمازش صحيح است و براي سلام زيادي سجده سهو بنمايد ، و به احتياط استحبابي نماز را نيز دوباره بخواند. و اگر بين سه و چهار شك كند و موقعي كه دو ركعت نماز احتياط نشسته مي خواند يادش بيايد نماز را سه ركعت خوانده، اگر قبل از ركوع اول يادش بيايد بايستد و به احتياط واجب قرائت را به قصد آنچه مطلوب شارع است دوباره بخواند و بايد نماز را تمام نمايد و اگر در ركوع اول يا پس از آن يادش بيايد، نمازش باطل است.
سيستاني: مسأله - اگر بين  سه و چهار شک کند و موقعی که یک رکعت نماز احتیاط ایستاده را می خواند یادش بیاید که نماز را سه رکعت خوانده بايد نماز احتياط را رها كند و چنانچه پيش از داخل شدن در ركوع يادش آمده باشد يك ركعت به طور متصل بخواند و نمازش صحيح است و براي سلام زيادي بنابراحتياط لازم دو سجده سهو بنمايد و اما اگر پس از داخل شدن در ركوع يادش آمده باشد، بايد نماز را دوباره بخواند و بنابراحتياط نمي تواند اكتفا به ضميمه كردن ركعت باقيمانده نمايد.
وحید: مسأله-  اگر بین سه و چهار شک کند و موقعی که دو رکعت نماز احتیاط نشسته می خواند قبل از رکوع اول یادش بیاید که نماز را سه رکعت خوانده ، آن چرا که خوانده به حساب نیاورد ، و بنابر احتیاط واجب بایستد و کسری نماز را تمام کند و دو سجده سهو برای زیادی سلام و دو سجده دیگر برای زیادی تشهد –اگر آورده باشد- بجا آورد و نماز را دوباره بخواند و اگر بعد از رکوع یادش بیاید نمازش باطل است.
مسأله 1224-اگر بين دو و سه و چهار شك كند و موقعي كه دو ركعت نماز احتياط ايستاده را مي خواند 1 پيش از ركوع ركعت دوم يادش بيايد كه نماز را سه ركعت خوانده2، بايد بنشيند و نماز احتياط را يك ركعتي تمام كند3 و بنابراحتياط مستحبّ نماز را دوباره بخواند4.
اين مسأله در رساله ايات عظام مكارم ومظاهری نيست.
1- سيستاني: يادش بيايد كه نماز را سه ركعت خوانده، نظير آنچه در مسأله گذشته گفته شد در اينجا جاري است.
2- گلپايگاني، صافي: بايد نماز احتياط را رها كند و بنابراحتياط لازم كسري نماز را بجا آورد و نماز را دوباره بخواند.
3- خوئي، زنجاني: و براي سلام زيادي سجده سهو بنمايد (زنجاني: و اگر در ركوع ركعت دوم يا بعد از آن يادش بيايد نمازش باطل است).
وحید: بنابراحتیاط واجب بنشیند و نماز احتیاط را یک رکعتی تمام کند و دو سجده سهو برای زیادی سلام و دو سجده دیگر برای زیادی تشهد – اگر آورده باشد- بجا آورد و نماز را اعاده نماید.
بهجت: و بنابرأظهر نمازش صحيح است.
سبحانی: و دو سجده سهو بجا اورد.
4- نوري: بنابراحتياط واجب نماز را هم دوباره بخواند.
تبريزي: بهتر آن است كه نماز را دوباره بخواند.
فاضل: احتياط به اعاده نماز ترك نشود.
مسأله 1225-اگر در بين نماز احتياط بفهمد كسري نمازش بيشتر يا كمتر از نماز احتياط بوده1، چنانچه نتواند نماز احتياط را مطابق كسري نمازش تمام كند، بايد آن را رها كند2 و كسري نماز را بجا آورد( و بنابراحتياط واجب، نماز را دوباره بخواند3، ) مثلاً در شك بين سه و چهار اگر موقعي كه دو ركعت نماز احتياط نشسته را مي خواند، يادش بيايد كه نماز را دو ركعت خوانده ، (چون نمي تواند دو ركعت نشسته را بجاي دو ركعت ايستاده حساب كند، به احتياط واجب4) بايد نماز احتياط نشسته را رها كند5 و دو ركعت كسري نمازش را بخواند6 و نماز را هم دوباره بجا آورد. 7
اين مسأله در رساله ايات عظام مكارم ومظاهری نيست.
1- سيستاني: نظير آنچه در مسأله [1223] گفته شد در اينجا مي آيد. [پايان مسأله]
2- فاضل: و نماز را دوباره بخواند مثلاً در شك بين دو و چهار اگر موقعي كه دو ركعت نماز احتياط ايستاده را مي خواند و به ركوع ركعت دوم رفته ياشد بيايد كه نماز را سه ركعت خوانده بايد نماز را دوباره بجا آورد.
3- گلپايگاني، صافي: اگر در بين نماز احتياط بفهمد كسري نمازش بيشتر يا كمتر از نماز احتياط بوده بايد آن را رها كند و بنابراحتياط لازم كسري نماز را بجا آورد و نماز را دوباره بخواند...
خوئي، تبريزي: بايد آن را رها كند و در اين صورت اگر ممكن باشد، كسري نماز را بجا آورد و اگر ممكن نباشد نماز را دوباره بخواند...
بهجت: بايد آن را تمام كند و بنابراحتياط واجب نماز را دوباره بخواند...
[قسمت داخل پرانتز در رساله آیت الله سبحانی نیامده است.]
4- [عبارت «به احتياط واجب» در رساله آيات عظام: خوئي، بهجت، تبريزي و نوري نيست]
[قسمت داخل پرانتز در رساله آیات عظام گلپایگانی و صافی نیست.]
5- خوئي، تبريزي: پس اگر قبل از ركوع اول نماز احتياط يادش آمده بود بايد كسري نمازش را بخواند و اگر بعد از آن بوده بايد نماز را دوباره بجا آورد.
بهجت: بايد بعد از تمام كردن نماز احتياط، نماز را احتياطاً اعاده نمايد و احتياط بيشتر در اين است كه اگر قبل از ركوع ركعت اول متوجه نقصان نماز شد، بايستد و دو ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند و بعد نمازش را دو مرتبه اعاده كند.
6- سبحانی: و دو سجده سهو برای زیادی سلام بجا آورد.
 7- نوري: و احتياطاً...
*****
اراكي: مسأله- اگر در هنگام خواندن نماز احتياط ، مقدار كمبود ركعات نماز را يادش بياد مسأله چند صورت دارد:
الف: نماز احتياطي كه مي خواند، با كمبود نماز هم در تعداد ركعات و هم در كيفيّت، يكنواخت است، مثل آن كه در نماز شك بين سه و چهار برايش پيش آمده و وقتي مشغول خواندن يك ركعت نماز احتياط ايستاده است يادش مي آيد كه نمازش سه ركعت بوده، پس بايد يك ركعت نماز احتياط را تمام كند و نمازش صحيح است.
 ب: نماز احتياطي كه مي خواند با كمبود نماز هم در تعداد ركعات و هم در كيفيت مختلف است، مثل آنكه در مثال فوق هنگامي كه دو ركعت نماز احتياط نشسته مي خواند متوجه شود نمازش سه ركعت بوده است كه بايد دو ركعت نماز را به پايان ببرد و نمازش صحيح است.
 ج: نماز احتياطي كه مي خواند با كمبود نماز از نظر تعداد ركعت مختلف است ولي از نظر كيفيت موافق است مثل آن كه در نماز شك بين دو و سه و چهار پيش آمده و هنگام خواندن دو ركعت نماز احتياط ايستاده متوجه مي شود كه نمازش سه ركعت بوده كه اگر وارد ركوع ركعت دوم نشده باشد بايد كمبود نماز را تمام نمايد و نماز را دوباره بخواند.
 د: نماز احتياطي كه مي خواند با كمبود نماز نظر تعداد ركعت با هم يكنواخت است ولي از نظر كيفيت مختلف مي باشد كه در مثال فوق، هنگام خواندن دو ركعت نماز احتياط نشسته (بر فرض آن كه مقدم داشتن دو ركعت نشسته جايز باشد ) يادش بيايد نمازش دو ركعت بوده كه اگر وارد ركوع اول نشده است بنابر احتياط واجب بايد كمبود نمازش را تمام كرده و نماز را دوباره بخواند.
وحید: مسأله- اگر در بین نماز احتیاط بفهمد کسری نمازش بیشتر یا کمتر از نماز احتیاط بوده ، چنانچه نتواند نماز احتیاط را مطابق کسری نمازش تمام نماید ، مثل آنکه در شک بین سه و چهار موقعی که دو رکعت نماز احتیاط نشسته را می خواند ، یادش بیاید که نماز را دو رکعت خوانده ، چون نمی تواند دو رکعت نشسته را بجای دو رکعت ایستاده حساب کند باید نماز احتیاط نشسته را رها کند و بنابراحتیاط واجب کسری نمازش را تمام کند و دو سجده سهو برای زیادی سلام و دو سجده سهو دیگر برای زیادی تشهد -اگر آورده باشد- بجا آورد و نماز را اعاده نماید در صورتی که قبل از رکوع اول یادش بیاید ، و در غیر این صورت نمازش باطل است.
زنجاني: مسأله- اگر در بين نماز احتياط بفهمد كسري نمازش بيشتر يا كمتر بوده ، چنانچه بتواند بايد نماز احتياط را مطابق كسري نمازش تمام كند، مثلاً اگر شك بين دو و سه كرده و موقعي كه يك ركعت نماز احتياط ايستاده مي خواند بفهمد نمازش را دو ركعتي خوانده، بايد یک رکعت نماز احتیاط را رکعت سوم خود حساب کند و ان را تمام نماید. سپس ركعت چهارم نمازش را بخواند. و اگر نتواند نماز احتياط را مطابق كسري نمازش تمام كندبايد آن را رها كند، در اين صورت اگر ممكن باشد كسري نماز را بجا آورد و اگر ممكن نباشد نماز را دوباره بخواند؛ مثلاً در شك بين سه و چهار، اگر موقعي كه دو ركعت نماز احتياط نشسته را مي خواند يادش بيايد كه نماز را دو ركعت خوانده چون نمي تواند دو ركعت نشسته را به جاي دو ركعت ايستاده حساب كند بايد نماز احتياط نشسته را رها كند، پس اگر قبل از ركوع اول نماز احتياط يادش آمده بايد بايستد و به احتياط واجب قرائت را به قصد آنچه مطلوب شارع است بجا آورده و پس از آن بايد كسري نمازش را بخواند و اگر در رکوع اول نماز احتیاط یا بعداز آن يادش بيايد بايد نماز را دوباره بخواند. و نيز اگر در شك بين دو و چهار هنگامي كه مشغول دو ركعت نماز احتياط ايستاده است بفهمد نماز خود را سه ركعتي خوانده ، پس اگر در ركعت اول است، اين ركعت را ركعت چهارم به حساب می آورد،و نمازش را تمام مي كند و اگر در ركعت دوم قبل از ركوع باشد، بايد آن را ركعت را رها کند و بنشیند و تشهد و سلام بخواند و نماز را تمام كند و اگر در رکوع و پس از آن باشد نمازش باطل است. و در همه صورتهاي مسأله اگر نماز را تمام مي كند، به جهت زيادي سلام بايد دو سجده سهو بجا آورد.
مسأله 1226-اگر شك كند نماز احتياطي را كه بر او واجب بوده بجا آورده يا نه1، چنانچه وقت نماز گذشته به شك خود اعتنا نكند و اگر وقت دارد2؛ در صورتي كه مشغول كار ديگري نشده3 و از جاي برنخاسته4 و كاري هم مثل رو گرداندن از قبله5 كه نماز را باطل مي كند انجام نداده بايد نماز احتياط را بخواند6 و اگر مشغول كار ديگري شده يا كاري كه نماز را باطل مي كند بجا آورده، يا بين نماز و شك او زياد طول كشيده، احتياط استحبابي آن است كه نماز احتياط را بجا آورد و نماز را هم دوباره بخواند7، اگر چه مي تواند بنابر انجام نماز احتياط گذارد و بر همان اكتفا نمايد.
اين مسأله در رساله آیت الله سبحانی نيست.
1- بهجت: بنا مي گذارد كه خوانده است، اگر چه احتياط مستحب آن است كه در صورتي كه از حال نماز خارج نشده ، آن را بجا آورد. [پايان مسأله]
مظاهری: در صورتی که مشغول کار دیگری نشده باشد باید نماز احتیاط را بخواند و اگر مشغول کار دیگری شده است به شک خود اعتنا نکند.[پایان مسأله]
2- صافي: و يا محل بجا آوردن نماز احتياط بعد از وقت باشد، مثل كسي كه بيشتر از يك ركعت از وقت را درك نكرده باشد...
وحید: در صورتی که بین شک و نماز زیاد طول نکشیده و کاری که منافی با نماز است –مثل روبرگرداندن از قبله- انجام نداده باید نماز احتیاط بخواند و اگر کاری که نماز را باطل می کند انجام داده یا بین نماز و شک او زیاد طول کشیده بنابراحتیاط واجب نماز را اعاده نماید.
3- مكارم: بايد نماز احتياط را بخواند و اگر كاري كه نماز را باطل مي كند بجا آورده است احتياط واجب آن است كه نماز احتياط را بخواند و نمازرا هم اعاده كند.
4- خوئي، تبريزي، سيستاني، زنجاني: اگر وقت دارد در صورتي كه بين شك و نماز زياد طول نكشيده (سيستاني: و در كار ديگري وارد نشده است)...
5- گلپايگاني، صافي: مثل پشت كردن به قبله...
6- خوئي، تبريزي، زنجاني: و اگر كاري كه نماز را باطل مي كند بجا آورده، يا بين نماز و شكّ او زياد طول كشيده اعتنا به شكّ ننمايد.
سيستاني: و اگر كاري كه نماز را باطل مي كند بجا آورده، يا در كار ديگري وارد شده يا بين نماز و شك او زياد طول كشيده بنابراحتياط لازم بايد نماز را دوباره بخواند.
7- گلپايگاني، صافي: احتياط واجب (فاضل، نوري: احتياط) آن است كه نماز احتياط را بجا آورد و نماز را هم دوباره بخواند. [پايان مسأله]
مسأله 1227-اگر در نماز احتياط، ركني را زياد كند1، يا مثلاً به جاي يك ركعت دو ركعت بخواند، نماز احتياط باطل مي شود2 بنابراحتياط واجب، و بايد دوباره نماز احتياط و اصل نماز را بخواند.
1- بهجت: كم يا زياد كند...
2- اراكي، گلپايگاني، صافي، نوري: و بايد دوباره نماز احتياط و اصل نماز رابخواند.
خوئي، تبريزي، سبحانی ، مظاهری، وحید: و بايد دوباره اصل نماز را بخواند.
فاضل: و بعيد نيست كه در اين حال تنها به اعاده اصل نماز اكتفا كند.
بهجت: و احتياط در جايي است كه سهواً نماز احتياط را باطل كرده باشد، اين است كه نماز احتياط و اصل نماز را دوباره بخواند.
*****
سيستاني: مسأله- اگر در نماز احتياط بجاي يك ركعت دو ركعت بخواند، نماز احتياط باطل مي شود و بايد دوباره اصل نماز را بخواند و همچنين است – بنابراحتياط لازم – اگر در نماز احتياط ركني را اضافه كند.
زنجاني: مسأله- نماز احتياط به منزله اجزاي نماز اصلي است، پس اگر در آن مثلاً ركوع را زياد كند يا به جاي يك ركعت، دو ركعت بخواند –هرچند از روی سهو باشد-  نماز احتياط باطل مي شود، و بايد دوباره اصل نماز را بخواند.
مكارم: مسأله- دستور نماز احتياط از نظر كم و زيادكردن ركن و اجزاء غير ركن و شك در بجا آوردن اجزاء، مانند ساير نمازهاي واجب است.
مسأله 1228-موقعي كه مشغول نماز احتياط است اگر در يكي از كارهاي آن شك كند، چنانچه محل آن نگذشته، بايد بجاآورد1 و اگر محلش گذشته، بايد به شك خود اعتنا نكند، مثلاً اگر شك كند كه حمد را خوانده يا نه، چنانچه به ركوع نرفته بايد بخواند و اگر به ركوع رفته بايد به شك خود اعتنا نكند.
این مسأله در رساله آیت الله مظاهری نیست.
1- بهجت: بايد به شك خود اعتنا نكند، اگر چه محل آن نگذشته باشد بنابرأظهر.
مكارم: رجوع كنيد به ذيل مسأله 1227.
مسأله 1229- اگر در شماره ركعتهاي نماز احتياط شك كند، بايد بنا را بر بيشتر بگذارد1 ولي چنانچه طرف بيشتر شك نماز را باطل مي كند2 بنابر كمتر گذارد3 و احتياط مستحب آن است كه نماز احتياط را دوباره بخواند و بعد از آن اصل نماز را اعاده نمايد.
این مسأله در رساله آیت الله مظاهری نیست.
1- فاضل: و نماز را ادامه دهد و صحيح است...
2- نوري: بايد نماز را از سر بخواند و خواندن نماز احتياط لازم نيست.
3- مكارم: و نمازش صحيح است.
فاضل: و نماز را تمام كند و اصل نماز را هم اعاده كند.
سبحانی: و بنابراحتیاط نماز را اعاده کند.
*****
اراكي: مسأله- اگر در شماره ركعتهاي نماز احتياط شك كند، بنابراحتياط واجب بايد يا بنا را بر بيشتر بگذارد يا كمتر ولي چنانچه طرف بيشتر شك نماز را باطل مي كند بنا بر كمتر گذارد و يا در هر حال بنا را بر كمتر بگذارد و در هر دو صورت احتياط واجب آن است كه نماز احتياط را دوباره بخواند و بعد از آن اصل نماز را اعاده نمايد.
گلپايگاني، خوئي، تبريزي، سيستاني، صافي، وحید: مسأله- اگر در شماره ركعتهاي نمازاحتياط شك كند، چنانچه طرف بيشتر شك نماز را باطل مي كند، بايد بنا را بر كمتر بگذارد و اگر طرف بيشتر شك نمازرا باطل نمي كند، بايد بنا را بر بيشتر بگذارد (گلپايگاني، صافي: و در هر دو صورت بعد از تمام شدن نماز احتياط، اصل نماز را نيز بنابر احتياط دوباره بخواند) مثلاً موقعي كه مشغول خواندن دو ركعت نماز احتياط است اگر شك كند كه دو ركعت خوانده يا سه ركعت، چون طرف بيشتر شك نماز را باطل مي كند بايد بنا بگذارد كه دو ركعت خوانده و اگر شك كند كه يك ركعت خوانده يا دو ركعت، چون طرف بيشتر شك نماز را باطل نمي كند، بايد بنا بگذارد كه دو ركعت خوانده است (گلپايگاني، صافي: و اصل نماز را نيز اعاده نمايد).
بهجت: مسأله- اگر در عدد ركعات نماز احتياط شك كند، به آن اعتنا نمي كند و بنابرأظهر بنا را بر صحيح بودن نماز مي گذارد، و اگر بعد از نماز شك كرده كه احتياط لازم، يك ركعت است يا دو ركعت، احتياطاً هر دو را بجا مي آورد و سپس نماز را اعاده مي كند.
زنجاني: مسأله- اگر موقعي كه مشغول نماز احتياط است در شماره ركعتهاي آن شك كند، چنانچه طرف بيشتر شك نماز را باطل مي كند، به احتياط واجب بنا را بر كمتر بگذارد و پس از پايان نماز احتياط، اصل نماز را دوباره بخواند، و اگر طرف بيشتر نماز را باطل نمي كند، به احتياط واجب بنا را بر بيشتر بگذارد و پس از پايان نماز احتياط، اصل نماز را دوباره بخواند؛ مثلاً موقعي كه مشغول خواندن دو ركعت نماز احتياط است، اگر شك كند كه دو ركعت خوانده يا سه ركعت، چون طرف بيشتر شك نماز را باطل مي كند، به احتياط واجب بنا بگذارد كه دو ركعت خوانده و پس از پايان نماز احتياط، اصل نماز را دوباره بخواند، و اگر شك كند كه يك ركعت خوانده يا دو ركعت، چون طرف بيشتر نماز را باطل نمي كند، به احتياط واجب بنا بگذارد كه دو ركعت خوانده است و پس از پايان نماز احتياط، اصل نماز را دوباره بخواند.
مسأله 1230-اگر در نمازاحتياط چيزي كه ركن نيست سهواً كم يا زياد شود، سجده سهو ندارد1.
این مسأله در رساله آیت الله سبحانی نیست.
1- اراكي: بنابراحتياط واجب بايد دو سجده سهو بجاآورد.
گلپايگاني، صافي: [اگر] از چيزهايي باشد كه در خود نماز سجده سهو دارد احتياط لازم آن است كه سجده سهو را بجا آورد و اگر از چيزهايي است كه سجده سهو ندارد در نماز احتياط نيز لازم نيست.
فاضل: أقوي اين است كه سجده سهو ندارد.
وحید: مگر آنچه که در مسأله [1232] می آید.
بهجت: رجوع كنيد به ذيل مسأله 1239.
*****
مكارم: مسأله- براي كم يا زياد كردن اجزاء نماز احتياط از روي سهو ، سجده سهو واجب نيست.
زنجانی: مسأله- کارهایی که در اصل نماز واجب سجده سهو را واجب می کند در نماز احتیاط موجب سجده سهو نمی شود بنابراین اگر در نماز احتیاط چیزی که رکن نیست سهوا کم یا زیاد شود سجده سهو ندارد.
مسأله 1231- اگر بعد از سلام نماز احتياط شك كند كه يكي از اجزاء يا شرايط ان را بجا آورده يا نه، به شك خود اعتنا نكند1.
اين مسأله در رساله ايات عظام  سبحانی ومظاهری نيست.
1- بهجت: و اگر سهواً در نماز احتياط، كلام بيجا گفت، بنابرأظهر سجده سهو واجب نيست، اگر چه احتياط در بجا آوردن است.
مكارم: رجوع كنيد به ذيل مسأله 1235.
مسأله 1232-اگر در نماز احتياط، تشهد يايك سجده را فراموش كند1، احتياط آن است كه بعد از سلام، آن را قضا نمايد، اگر چه واجب نيست2.
اين مسأله در رساله ايات عظام : بهجت، سبحانی ومظاهری نيست.
1- خوئي، تبريزي، سيستاني، وحید: و در جاي خود تداركش ممكن نباشد...
زنجانی: و نتواند در جای خود آن را جبران کند احتیاط واجب آن است که بعداز سلام نماز آنرا قضا کند.
2- اراكي، گلپايگاني، خوئي، تبريزي، سيستاني، ، مكارم ، صافي، فاضل: احتياط واجب آن است كه بعد از سلام نماز، آن (سيستاني: سجده) را قضا نمايد.
وحید: باید بعد از سلام نماز، اگر تشهد را فراموش کرده ، بنا بر احتیاط مستحب آن را قضا نماید و باید دو سجده سهو بجا آورد و اگر سجده را فراموش کرده، باید آن را قضا نماید.
نوري: احتياط مستحبّ آن است كه بعد از سلام، آن راقضا نمايد.
مسأله 1233-اگر نماز احتياط و قضاي يك سجده يا قضاي يك تشهد يا دو سجده سهو بر او واجب شود، بايد1 اول نماز احتياط را بجا آورد2.
این مسأله در رساله آیت الله سبحانی نیست.
1- فاضل: بنابرأقوي بايد...
2- مكارم: بعد قضاي سجده يا تشهد را و بعد سجده سهو را.
*****
اراكي: مسأله- اگر نماز احتياط و قضاي يك سجده يا قضاي يك تشهد بر او واجب شود هر كدام را بخواهد مي تواند اول بجا آورد، گرچه احتياط مستحبّ است كه اول نماز احتياط را بخواند ولي چنانچه سجده سهو هم بر او واجب باشد، بايد سجده سهو را بعد از آنها بجا آورد.
سيستاني: مسأله- اگر نماز احتياط و دو سجده سهو بر او واجب شود، بايد اول نماز احتياط را بجا آورد و همچنين است بنابراحتياط واجب اگر نماز احتياط و قضاي سجده بر او واجب شود.
بهجت: مسأله- اگر هم نماز احتياط و هم سجده سهو بر نمازگزار لازم شد، بنابرأظهر بايد نماز احتياط را بر سجده سهو، مقدم بدارد، و اگر همراه با نماز احتياط، قضاي سجده يا تشهد هم بر او واجب شد، پس در لزوم تقديم آنها بر نماز احتياط و يا تأخير، تأمل است، و در هر صورت، علاوه بر بجا آوردن آن دو، أحوط اعاده نماز است.
مسأله 1234- حكم گمان در ركعتهاي نماز حكم يقين است، مثلاً اگر در نماز چهار ركعتي انسان گمان دارد كه نماز را چهار ركعت خوانده، نبايد نماز احتياط بخواند1، ولي اگر در غير ركعتها گمان پيدا كند بايد به احتياط عمل نمايد و دستور در هر موردي طور مخصوصي است كه در كتابهاي مفصل گفته شده است.
این مسأله در رساله آیت الله مکارم نیست.
1- سبحانی: [پایان مسأله]
فاضل: و همين طور در غير ركعتهاي گمان معتبر است هر چند بهتر است به احتياط عمل كند.
بهجت: و همچنين اگر به افعال نماز گمان پيدا كرد، مثلاً گمان كرد كه حمد خوانده است مثل اين است كه يقين كرده و لازم نيست بخواند. و اگر گمان كرد كه نخوانده ، بايد دو مرتبه بخواند؛ چه گمان به چيزي پيدا كند كه موجب صحيح بودن نماز است يا به چيزي كه نماز راباطل مي كند ، به ركني از اركان نماز گمان پيدا كند يا به غير ركن، موقع شك يا فراموشي، گمان حاصل شود يا خود بخود گمان پيدا كند، در تمام اين صورتها، گمان داشتن مانند يقين است و حكم يقين را دارد اگر چه احتياط مستحبّ در اين است كه اگر گمان به انجام دادن فعلي پيدا كرد كه ركن نيست، دو مرتبه آن را انجام بدهد.
مظاهری: رجوع کنید به مسائل اختصاصی 927 و 928 و929 قبل از مسائل شکیات نماز.
*****
گلپايگاني، صافي: مسأله- حكم گمان در نماز مثل حكم يقين است مثلاً اگر انسان گمان دارد كه نماز را چهار ركعت خوانده، نبايد نماز احتياط بخواند و اگر گمان دارد ركوع كرده، نبايد آن را بجا آورد و اگر گمان دارد حمد را نخوانده، چنانچه به ركوع نرفته بايد بخواند و اگر به ركوع رفته نمازش صحيح است.
خوئي، تبريزي، وحید: مسأله- حكم گمان در نماز نسبت به ركعات مثل حكم يقين است. .مثلاً اگر نداند كه يك ركعت خوانده يا دو ركعت و گمان داشته باشد كه دو ركعت خوانده بنا مي گذارد كه دو ركعت است و اگر در نماز چهار ركعتي گمان دارد كه چهار ركعت خوانده، نبايد نماز احتياط بخواند* و اما نسبت به افعال، گمان ، حكم شك را دارد پس اگر گمان دارد ركوع كرده در صورتي كه داخل سجده نشده است بايد آن را بجا آورد و اگر گمان دارد حمد را نخوانده ، چنانچه در سوره داخل شده باشد اعتنا به گمان ننمايد و نمازش صحيح است.
. زنجاني: گمان در نماز نسبت به ركعات، حكم يقين را دارد خواه نماز چهاررکعتی باشد یا نه...
* سيستاني: نماز احتياط ندارد...
* زنجاني: لازم نيست نماز احتياط بخواند، و اما در مورد افعال ، چنانچه گمان به انجام كاري يا ترك كاري داشته باشد بنابراحتياط واجب بر طبق گمان عمل كند و اگر كار او بر خلاف وظيفه شك بود، نمازش را نيز دوباره بخواند.
مسأله 1235-حكم شك و سهو و گمان در نمازهاي واجب يوميه و نمازهاي واجب ديگر1 فرق ندارد، مثلاً اگر در نماز آيات شك كند كه يك ركعت خوانده يا دو ركعت، چون شك او در نمازهاي دو ركعتي است، نمازش باطل مي شود2.
اين مسأله در رساله ايات عظام : بهجت ومظاهری نيست.
1- فاضل: نمازهاي واجب يوميه و نمازهاي واجب ديگر غير يوميه...
2- خوئي، تبريزي، سيستاني، زنجاني، وحید: و اگر گمان داشته باشد كه دو ركعت يا يك ركعت است، بر طبق گمان خود نماز را تمام مي نمايد.
مكارم: همچنين ساير احكام شك و سهو و ظنّ.

  

 
پاسخ به احکام شرعی
 
موتور جستجوی سایت

تابلو اعلانات

پیوندها

حدیث روز

امیدواری به رحمت خدا

عن ابى ذرالغفارى (رضى اللّه عنه) قال: قال النبى (صلى اللّه عليه و آله‏ و سلّم): قال اللّه تبارك و تعالى:

يابن آدم ما دعوتنى و رجوتنى اغفرلك على ما كان فيك و ان اتيتنى بقرار الارض خطيئة اتيتك بقرارها مغفرة ما لم تشرك بى و ان اخطات حتى بلغ خطاياك عنان السماء ثم استغفرتنى غفرت لك.

اى فرزند آدم هر زمان كه مرا بخوانى و به من اميد داشته باشى تمام آنچه كه بر گردن توست مى‏بخشم و اگر به وسعت زمين همراه با گناه به پيش من آئى، من به وسعت زمين همراه با مغفرت به نزد تو مى‏آيم، مادامى كه شرك نورزى. و اگر مرتكب گناه شوى بنحوى كه گناهت به مرز آسمان برسد سپس استغفار كنى، ترا خواهم بخشيد.



کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال محفوظ و متعلق به حجت الاسلام و المسلمین سید محمدحسن بنی هاشمی خمینی میباشد.

طراحی و پیاده سازی: FARTECH/فرتک - فکور رایانه توسعه کویر -