بِسْمِ اللهِ الـرَّحْـمَنِ الـرَّحِيـمِ
الـــــسَّـــــلاَمُ عَـــــلَـــــى
مَهْدِيِّ الْأُمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
تـقـلـیـد ابتدائی و بقا برتقلید
از مجتهدی که از دنیا رفته
سؤال:
آیا تقلید ابتدائی از مجتهدی که از دنیا رفته جایز است؟
پاسخ:
اکثر مراجع عظام تقلید:
تقلید ابتدائی از مجتهدی که از دنیا برود جایز نیست.
آیةالله العظمی شبیری زنجانی:
اگر انسان در هنگامی که ممیّز بوده و خوب و بد را می فهمیده مجتهدي را درک کرده که در آن زمان می توانسته از او تقليد كند، می تواند پس از مرگ آن مجتهد از او تقليد كند، خواه در زمان زنده بودن مجتهد از او تقليد كرده باشد يا تقليد نكرده باشد.
سؤال:
آیا بر تقلید از مجتهدی که از دنیا رفته می توان باقی ماند؟
پاسخ برخی از آیات و مراجع عظام حیّ:
آیةالله العظمی سيستاني:
حكم بعد از فوت او حكم زنده بودنش است بنابر اين اگر او اعلم از مجتهد زنده باشد و مکلّف بطور اجمالی بداند در مسائلی که برایش پیش می آید آن دو مجتهد با هم اختلاف فتوا دارند هرچند مورد اختلاف نظر را نداند بايد بر تقليد او باقي بماند و چنانچه مجتهد زنده اعلم از او باشد بايد به مجتهد زنده رجوع كند.
آیةالله العظمی شبیری زنجاني:
اگر مجتهدی كه انسان از او تقليد مي كند از دنيا برود پس از وفات، حكم زنده بودن را دارد، بنابر اين اگر مجتهدي كه از دنيا رفته اعلم باشد يا در صورت تساوي به فتواي او - هرچند در برخی از مسائل - عمل كرده باشد، لازم است در تمام مسائل بر فتوای او باقي بماند.
اگر مجتهد زنده اعلم شده باشد، بايد از او تقلید کند و اگر به فتواي مجتهد متوفي كه با مجتهد زنده مساوي است اصلاً عمل نكرده باشد، از هر يك از آنها كه بخواهد مي تواند تقليد كند.
آیةالله العظمی وحیدخراسانی:
اگر اعلم بودن مجتهد زنده از ميّت برايش ثابت شود، در مسائل مورد ابتلايى كه علم ـ اگر چه اجمالا ـ به اختلاف بين ميّت و حىّ دارد واجب است به حىّ رجوع كند ، و اگر اعلميّت مجتهد ميّت برايش ثابت بوده، مادامى كه اعلم بودن مجتهد زنده برايش ثابت نشود بايد به فتواى مجتهد ميّت عمل كند، چه در زمان حيات او التزام به عمل به فتواى او داشته يا نداشته باشد، و چه عمل به فتواى او كرده يا نكرده باشد، و چه فتواى او را ياد گرفته يا ياد نگرفته باشد.
آیةالله العظمی مكارم شیرازی:
باقی ماندن بر تقليد او جايز است بلكه اگر اعلم باشد، در مسائلی که به فتوای او عمل کرده و مورد اختلاف با دیگران است واجب است باقی بماند.
آیةالله العظمی جوادی آملی:
اگر مجتهد متوفی أعلم باشد، بقای برتقلید او احتیاطاً واجب است و اگر مجتهد زنده أعلم باشد، عدول از مجتهد متوفی به مرجع زنده، واجب است.
آیةالله العظمی سبحانی:
... در مسائلی که آنها را یاد گرفته است می تواند بر تقلید قبلی باقی بماند.
آیةالله العظمی مظاهری:
می توان در همه مسائل بر تقلید او باقی بود اگر چه به هیچ یک از فتواهای او عمل نکرده باشد. اگر مجتهدی که انسان از او تقلید می کند از دنیا برود، بقاء بر تقلید از او جایز است نه واجب. گرچه مجتهد میت، اعلم از مجتهدین زنده باشد.
آیةالله العظمی نوری همدانی:
كسيكه در بعضي از مسائل به فتوای مجتهدی عمل كرده، بعد از مردن آن مجتهد می تواند در همه مسائل از او تقليد كند، مگر اينكه مجتهد زنده اعلم از ميّت باشد كه در اين صورت رجوع به زنده واجب است.
تاریخ به روزرسانی: یکشنبه, ۱۰ اسفند ۱۴۰۴