انهار
انهار
مطالب خواندنی

احادیثی در فضیلت‌های زکاة فطره

بزرگ نمایی کوچک نمایی
بِسْمِ اللهِ الـرَّحْمَنِ الـرَّحِيـم
الـــــسَّـــــلاَمُ عَـــــلَـــــى
مَهْدِيِّ الْأمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
احادیثی درفضیلت‌های زکاة فطره
     
علاوه بر زکاتى که به اموال در صورت وجود داشتن شرایط تعلق میگیرد، یک منبع ساده و عادى نیز براى رفع نیازهاى فردى و اجتماعى در نظر گرفته شده است که آن را زکات فطرة میگویند.
زکات فطرة این است که هر فرد مسلمان که توانائى اداره کردن زندگى خود و اشخاص تحت اداره خود را داشته باشد و براى تأمین نیازهاى سالانه خویش نیازى به غیر ندارد، مکلف است بابت خود و هر کس دیگرى که مخارج آنان را به عهده دارد، از افراد خانواده و غیر آنان مقدارى از خوراک معمولى یا معادل آن را از نظر قیمت بپردازد.
این مقدار بابت هر یک نفر حدود سه کیلوگرم است، و راه مصرف آن همان راه مصرف زکات مال است.
خصوصیتى که این منبع دارد این است که اگر چه بنظر ناچیز میرسد اولًا مشقتى در آن احساس نمیشود، و ثانیاً مقرر است که در روز معینى از سال یکجا جمع آورى شده و پرداخت گردد، تا در رفع نیازمندیهاى متناسب در هر جامعه و محیط و زمان نقش مؤثرى داشته باشد.
پس از تمام شدن ماه رمضان هر سال در شب اول ماه شوال همه کسانى که تمکن پرداخت این مقدار ناچیز از ارزاق عامه یا بهاى آن را دارند، آن را حاضر کرده و اول صبح روز اول ماه شوال که روز عید فطر است، پیش از اداى نماز عید آن را پرداخت خواهند کرد.
«زکات فطره» به اتفاق شیعه و سنى، واجب است و در متون دینى براى آن، فلسفه و فواید و آثار و برکات شگفت‌انگیزی ذکر شده که نشان‌دهنده حکمت عمیق این عبادت است که به برخی از آنها اشاره میشود.
{۱} قبولی روزه در گرو زکات فطره
قال الصادق (علیه السّلام): إنَّ مِن تَمامِ الصَّومِ إعطاءُ الزَّکاةِ ـ یَعنِی الفِطرَةَ ـ کَما أنَّ الصَّلاةَ عَلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله و سلّم) مِن تَمامِ الصَّلاةِ، لأَنَّهُ مَن صامَ و لَم یُؤَدِّ الزَّکاةَ فَلا صَومَ لَهُ إذا تَرَکَها عَمداً
همانا کمال و تمامیت روزه به پرداخت زکات (فطره) است، همان‌گونه که صلوات بر پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلّم) کمال نماز است؛ پس هر کس روزه بگیرد و زکات فطره را (با وجود توانایی) عمداً ترک کند، برای او روزه‌ای محسوب نمی‌شود.
من لایحضره الفقیه، ج ۲، ص ۱۸۳.
وسائل الشیعه، ج ۹، ص ۴۶۳.
{۲} زکات فطره، بیمه جان و بدن
عن ابی بصیر قال، قال الصادق (علیه‌السلام): «یا ابا محمد! اِذهَب فَأَدِّ عَن عِیالِنا زَکاةَ الفِطرَةِ کلِّهِم و لا تَدَع مِنهُم أحداً، فَإِنَّک إن تَرَکتَ مِنهُم أحداً تَخَوَّفتُ عَلَیهِ الفَوتَ. قُلتُ: و مَا الفَوتُ؟ قالَ: المَوتُ
(آقا امام صادق (علیه السّلام) به کارگزارش فرمود:) ای ابامحمد! برو و زکات فطره تمام خانواده ما را بده و هیچ‌کس را رها نکن؛ زیرا اگر کسی از آن‌ها را واگذاری، من بر او از «فوت» می‌ترسم. عرض کردم: فوت چیست؟ فرمود: مرگ.
الکافی، ج ۴، ص ۱۷۴.
تهذیب الاحکام، ج ۴، ص ۸۹.
‌{۳} زکات بدن و سلامتی
عن ابی عبدالله (علیه‌السلام) قال: «لِکلِّ شَیءٍ زَکاةٌ و زَکاةُ الأَبدانِ زَکاةُ الفِطرَةِ
برای هر چیزی زکاتی است و زکاتِ بدن‌ها، زکات فطره است.
المحاسن ابوجعفر برقی، ج ۱، ص ۳۱۶.
بحارالانوار، ج ۹۳، ص ۱۰۵.
{۴} رستگاری در گرو پرداخت فطریه
عن ابی بصیر و زراره قالا: سألنا ابا عبدالله (علیه السّلام) عن قول الله عزوجل «قَد أَفلَحَ مَن تَزَکَّى» قال: «قالَ: مَن أدّی زَکاةَ الفِطرَةِ
(ابوبصیر و زراره گویند:) از امام صادق (علیه السّلام) درباره آیه «به یقین کسی که خود را پاک کرد (تزکیه کرد) رستگار شد» سوال کردیم. امام (علیه السّلام) فرمود: منظور کسی است که زکات فطره را پرداخت کند.
من لایحضره الفقیه، ج ۲، ص ۱۸۳.
تفسیر نورالثقلین، ج ۵، ص ۵۵۶.
{۵} وجوب فطریه بر توانمندان:
عن ابی جعفر (الباقر) علیه‌السلام: «فُرِضَتِ الفِطرَةُ عَلَی الفَقیرِ و الغَنِیِّ، مِمَّن یَمْلِکُ قُوتاً لِیَومِهِ و لَیلَتِهِ
زکات فطره بر فقیر و غنی واجب شد؛ (البته فقیری) که دارای خوراک و قوت یک شبانه‌روز خود باشد.

تاریخ به روزرسانی: شنبه, ۱ فروردین ۱۴۰۵

  

 
پاسخ به احکام شرعی
 
موتور جستجوی سایت

تابلو اعلانات

پیوندها

حدیث روز
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
الـــــسَّـــــلاَمُ عَـــــلَـــــى
مَهْدِيِّ الْأمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
وَٱلسَّلَامُ عَلی عِبادِالله
چهار پناهگاه در قرآن
   
أَبَانُ بْنُ عُثْمَانَ وَ هِشَامُ بْنُ سَالِمٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ حُمْرَانَ عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) قَالَ:
عَجِبْتُ لِمَنْ فَزِعَ مِنْ أَرْبَعٍ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى أَرْبَعٍ
{۱} عَجِبْتُ لِمَنْ خَافَ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ
{۲} وَ عَجِبْتُ لِمَنِ اغْتَمَّ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ
{۳} وَ عَجِبْتُ لِمَنْ مُكِرَ بِهِ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- وَ أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- فَوَقاهُ اللَّهُ سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا
{۴} وَ عَجِبْتُ لِمَنْ أَرَادَ الدُّنْيَا وَ زِينَتَهَا كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مالًا وَ وَلَداً. فَعَسى‏ رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ وَ عَسَى مُوجِبَةٌ
    
آقا امام صادق (عليه السّلام) فرمود: در شگفتم از كسى كه از چهار چيز مى‌هراسد چرا به چهار چيز پناهنده نميشود:
{۱} شگفتم از آنكه ميترسد چرا پناه نمى‌برد بفرمودۀ خداى عز و جل «حَسْبُنَا اَللّٰهُ‌ وَ نِعْمَ‌ اَلْوَكِيلُ‌» خداوند ما را بس است و چه وكيل خوبى است؛ زيرا شنيدم خداى جل جلاله بدنبال آن ميفرمايد:بواسطۀ نعمت و فضلى كه از طرف خداوند شامل حالشان گرديد باز گشتند و هيچ بدى بآنان نرسيد.
{۲} و شگفتم در كسى كه اندوهناك است چرا پناه نمى‌برد بفرمودۀ خداى عز و جل: «لاٰ إِلٰهَ‌ إِلاّٰ أَنْتَ‌ سُبْحٰانَكَ‌ إِنِّي كُنْتُ‌ مِنَ‌ اَلظّٰالِمِينَ‌» زيرا شنيدم خداى عز و جل بدنبال آن ميفرمايد در خواستش را برآورديم و از اندوه نجاتش داديم و مؤمنين را هم چنين ميرهانيم.
{۳} و در شگفتم از كسى كه حيله‌اى در بارۀ او بكار رفته چرا بفرمودۀ خداى تعالى پناه نمى‌برد«وَ أُفَوِّضُ‌ أَمْرِي إِلَى اَللّٰهِ‌ إِنَّ‌ اَللّٰهَ‌ بَصِيرٌ بِالْعِبٰادِ» كار خود را بخدا واگذار ميكنيم كه خداوند بحال بندگان بينا است؛ زيرا شنيدم خداى بزرگ و پاك بدنبالش مى‌فرمايد خداوند او را از بديهائى كه در بارۀ او بحيله انجام داده بودند نگه داشت.
{۴} و در شگفتم از كسى كه خواستار دنيا و آرايش آن است چرا پناهنده نميشود بفرمايش خداى تبارك و تعالى «مٰا شٰاءَ اَللّٰهُ‌ لاٰ قُوَّةَ‌ إِلاّٰ بِاللّٰهِ‌» آنچه خدا خواست همان است و نيروئى جز به يارى خداوند نيست.
زيرا شنيدم خداى عزّ اسمه بدنبال آن ميفرمايد اگر چه مرا در مال و فرزند از خودت كمتر مى‌بينى ولى اميد هست كه پروردگار من بهتر از باغ تو مرا نصيب فرمايد. (و كلمۀ: عسى در اين آيه بمعناى اميد تنها نيست بلكه بمعناى اثبات و تحقق يافتن است).
من لا يحضره الفقيه، ج‏۴، ص: ۳۹۲؛
الأمالي( للصدوق)، ص: ۶؛
الخصال، ج‏۱، ص: ۲۱۸.


کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال محفوظ و متعلق به حجت الاسلام و المسلمین سید محمدحسن بنی هاشمی خمینی میباشد.

طراحی و پیاده سازی: FARTECH/فرتک - فکور رایانه توسعه کویر -