سؤال:
آیا شستن دهان با آب یا استفاده از اسپری وشوینده های دهان؛ روزه را باطل میکند؟
پاسخ:
روزهدار جایز است دهان خود را با آب بشوید (مثلاً برای وضو یا رفع خشکی دهان یا خنک شدن دهان)، به شرط آنکه:
آب را فرو ندهد. البته اگر سهواً (بیاختیار) آب وارد حلق شود، طبق فتوای همه مراجع؛ روزه باطل نمیشود.
ولی اگر عمداً فرو دهد روزه باطل میشود.
چند نکته:
{۱} استفاده از اسپری دهان، خوشبوکنندهها و دهانشویههای نعناعی
اگر این مواد: فقط در فضای دهان پخش شوند
و چیزی از آن به حلق نرسد روزه صحیح است. حتی اگر: طعم شیرین داشته باشد یا بوی تند نعنا بدهد، تا وقتی جرم و رطوبت آن فرو نرود،
هیچ اشکالی ندارد.
{۲} معیار فقهی مهم در باره باطل شدن روزه
فقه میفرماید: آنچه روزه را باطل میکند وصولِ جِرم و رُطوبت به حلق است، نه مزَّه و بو.
بنابراین: اگر بویا مزه یا خنکی یا شیرینی احساسشود روزه باطل نمیشود
فتاوای براخی از آیات عظام تقلید درباره «شستن دهان، دهانشویه و مواد خوشبو و شیرین:
آیةالله العظمی امام خامنهای:
در باره شستن دهان:
«لا بأس بالمضمضة للصائم إذا لم یدخل الماء إلى الحلق، و لو دخل سهواً فلا یبطل الصوم.»
برای روزهدار شستن دهان اشکال ندارد، اگر آب به حلق نرسد، و اگر سهواً داخل شود روزه باطل نمیشود.
اجوبة الاستفتاءات، س ۷۳۳.
استفتائات جدید، ج ۱، ص ۲۵۳.
در باره استفاده از دهانشویه و اسپری
«استعمال بخاخ الفم أو ما له طعم أو رائحة لا یضر بالصوم ما لم یدخل شيء إلى الجوف.»
استفاده از اسپری دهان یا چیزی که طعم یا بو دارد، به روزه ضرر نمیزند مادامی که چیزی به داخل حلق نرود.
استفتائات سایت رهبری، باب الصوم
سؤال از دهانشویه و اسپری
آیةالله العظمی سیستانی:
در باره شستن دهان
«يجوز للصائم أن يتمضمض، فإن سبق الماء إلى حلقه من غير قصد لم يبطل صومه.»
روزهدار میتواند دهان خود را بشوید و اگر بدون قصد، آب وارد حلق شد روزه باطل نمیشود.
منهاج الصالحين، ج ۱، مسئله ۱۶۵۶.
استفتاءات، باب الصوم
در باره دهانشویه و مواد نعناعی
«إذا لم يدخل شيء من المائع أو أجزائه إلى الحلق فلا يضر الصوم، وإن كان له طعم أو حلاوة.»
اگر چیزی از مایع یا اجزای آن وارد حلق نشود، به روزه ضرر نمیزند هرچند طعم یا شیرینی داشته باشد.
سایت آیةالله العظمی سیستانی،
باب المفطرات – المضمضة و السوائل
آیةالله العظمی مکارم شیرازیک
«شستن دهان و استفاده از دهانشویه و خوشبوکنندهها در حال روزه اشکال ندارد به شرط آنکه چیزی فرو برده نشود.»
توضیح المسائل، ج ۱، مسئله ۱۵۸۳.
استفتاءات جدید.
آیةالله العظمی وحید خراسانی:
«المضمضة و ما یشبهها لا تبطل الصوم ما لم یصل شيء إلى الحلق.»
منهاج الصالحین، باب الصوم
نتیجه فقهی قطعی
تمام مراجع میفرمایند:
ملاک بطلان روزه: ورود جرم یا رطوبت به حلق است، نه مزه، بو یا خنکی.
پس: دهانشویه اسپری نعنا طعم شیرین احساس خنکی اگر فرو نرود روزه صحیح است.