انهار
انهار
مطالب خواندنی

ترجمه

بزرگ نمایی کوچک نمایی
كتاب نكاح‏
نكاح از مستحبات مؤكد است و آنچه در تشويق بر آن و در مذمت بر ترك آن وارد شده از نظر كثرت، قابل شمارش نيست؛ پس از مولاى ما امام باقر عليه السلام است كه فرمود:
«حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: بنايى در اسلام بنا نشده كه در نزد خداى عزّ و جلّ محبوب‏تر از ازدواج نمودن باشد». و از مولاى ما امام صادق عليه السلام است: «دو ركعت نمازى كه شخص متزوّج مى‏خواند از هفتاد ركعتى كه شخص عزب مى‏خواند بهتر است». و نيز از امام صادق عليه السلام است كه فرمود: «پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم فرموده است فرومايه‏ترين مرده‏هاى شما عزب‏ها هستند». و در خبر ديگر از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است: «اكثر اهل آتش عزب‏ها هستند». و سزاوار نيست كه فقر و احتياج مانع از ازدواج باشد، بعد از آن‏كه خداى عزّ و جلّ وعده داده است كه غنى مى‏سازد و گشايش (در زندگى) مى‏بخشد به فرموده‏اش- عز من قائل-: «اگر فقير باشند خداوند ايشان را از فضلش غنى مى‏سازد». كه از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است: «كسى كه ازدواج را به خاطر ترس از احتياج ترك نمايد تحقيقاً به خداى عزّ و جلّ گمان بد برده است».
و از چيزهايى كه مناسب است بر مقاصد اين كتاب مقدم شود چند امر است: بعضى از آن‏ها مربوط است به اينكه چه كسى سزاوار است تا براى ازدواج اختيار شود و چه كسى سزاوار نيست؛ و بعضى از آن‏ها در آداب عقد است؛ و بعضى از آن‏ها در آداب خلوت با زوجه مى‏باشد؛ و بعضى از آن‏ها ملحقاتى است كه مناسب اينجا مى‏باشند. و اين‏ها در ضمن مسائلى ذكر مى‏شوند.
مسأله ۱- از چيزهايى كه سزاوار است كه انسان به آن اهتمام بورزد، اين است كه در صفات كسى كه مى‏خواهد با او ازدواج نمايد، دقت كند، كه از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است: «براى نطفه ‏هايتان اختيار كنيد پس به درستى كه دايى يكى از همخواب‏ها است». و در خبر ديگر است: «براى نطفه‏هاى خود اختيار كنيد پس به درستى كه فرزندان شبيه دايى‏ها مى‏باشند».
و از مولاى ما امام صادق عليه السلام است كه براى بعضى از اصحابش در وقتى كه گفت: «تصميم گرفته‏ام ازدواج نمايم» فرمود: «ببين نفست را كجا قرار مى‏دهى و چه كسى را در مالت شريك مى‏نمايى و چه كسى را بر دين و سرّت مطلع مى‏كنى، پس اگر ناچارى كه ازدواج نمايى، بكرى را بگير كه به خير و حسن خلق انتساب دارد». و نيز از امام صادق عليه السلام است:
«به درستى زن گردن‏بند است، پس ببين چه گردن‏بندى به گردن مى‏اندازى و براى زن معادلى نيست؛ نه براى شايسته آن‏ها و نه براى بد آن‏ها، اما شايسته آن‏ها پس عدل آن‏ها طلا و نقره نيست و او از طلا و نقره بهتر است و اما بد آن‏ها عدل آنان خاك نيست و خاك از آن‏ها بهتر است». و همان طور كه براى مرد سزاوار است كه دقت كند چه كسى را براى ازدواج اختيار مى‏نمايد همچنين براى زن و اولياى او هم سزاوار است كه نسبت به مرد دقت نمايند، كه از مولاى ما امام رضا عليه السلام از پدرانش از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است كه فرمود:
«نكاح، بندگى است؛ پس اگر يكى از شما دخترش را به نكاح داد تحقيقاً او را بنده قرار داده است، پس هر كدام شما ببيند كه دختر گرامى‏اش را بنده چه كسى قرار مى‏دهد».
مسأله ۲- سزاوار است كه در انتخاب زن، تنها به جمال و مال او نگاه نشود، كه از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است: «كسى كه زنى را ازدواج كند كه فقط براى جمالش با او ازدواج مى‏كند آنچه را كه دوست دارد در او نمى‏يابد و كسى كه با زنى فقط به جهت مالش ازدواج كند خدا او را به همان واگذار مى‏كند، پس بر شما باد به صاحب دين». بلكه بايد زنى را اختيار كند كه داراى صفات شريف و شايسته باشد كه در اخبار، مدح او آمده است و صفات بد را نداشته باشد كه احاديث به مذمّت او ناطقند. و جامع‏ترين خبر در اين زمينه آن است كه از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم وارد شده كه فرمود: «بهترين زنان شما زنى است كه اولادآور و مهربان و عفيف باشد و در بين اهل خودش عزيز باشد و نسبت به شوهرش ذليل و متواضع باشد و جمالش را بر شوهر آشكار نمايد و بر غير او، محفوظ باشد؛ زنى كه حرف شوهر را مى‏ شنود و امر او را اطاعت مى‏كند- تا اينكه فرمود:- هرآينه خبر بدهم به شما از بدترين زنانتان؟ (او زنى است كه) در بين اهلش ذليل باشد، با شوهر غير متواضع باشد و نازا و داراى كينه باشد، زنى كه از زشتى پرهيز نمى‏كند؛ وقتى شوهرش غايب مى‏شود جمالش را آشكار مى‏كند وقتى كه شوهرش حاضر است محفوظ مى‏شود؛ حرف او را نمى‏شنود و امر او را اطاعت نمى‏كند و اگر شوهرش با او خلوت كند مانع مى‏شود؛ مانند مركبى كه سواريش سخت است و سوارى نمى‏دهد؛ عذرى را از شوهرش نمى‏پذيرد و گناهى را از او نمى‏گذرد». و در خبر ديگر از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است: «بر شما باد به پرهيز و اجتناب از خضراء دمن، گفته شد يا رسول اللَّه خضراء دمن چيست؟ فرمود: زن زيبا كه در جاى بدى پرورش يافته».
مسأله ۳- ازدواج با زن زناكار و زنى كه از زنا تولد يافته و ازدواج شخص، با قابله خود يا دختر قابله‏اش مكروه است.
مسأله ۴- سزاوار نيست كه زن شوهرى را انتخاب كند كه بدخلق، مخنّث، فاسق و شارب الخمر باشد.
مسأله ۵- مستحب است كه در عقد شاهد گرفته شود و آن را اعلان نمايند و پيش از عقد، خطبه خوانده شود، و كامل‏ترين خطبه آن است كه بر حمد خدا و صلوات و درود بر پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم و ائمه معصومين عليهم السلام و شهادتين و سفارش به تقوى و دعا براى زن و شوهر مشتمل باشد. و حمد خدا و صلوات بر محمّد و آلش، كفايت مى‏كند، بلكه حمد تنها كفايت مى‏كند. و مستحب است كه شب واقع شود. و واقع ساختن آن در وقتى كه قمر در برج عقرب است و در هنگام محاق (اواخر ماه قمرى) و در يكى از روزهاى نحس هر ماه كه در زبان‏ها به «كوامل» ماه شهرت يافته‏اند مكروه مى‏باشد. و «كوامل» هفت تا مى‏باشد:
سوم و پنجم و سيزدهم و شانزدهم و بيست و يكم و بيست و چهارم و بيست و پنجم.
مسأله ۶- مستحب است كه زفاف در شب باشد و در شب زفاف يا روز آن وليمه مستحب مى‏باشد، به درستى كه وليمه از سنن مرسلين است و از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است كه: «وليمه نيست مگر در پنج چيز: در عرس يا خرس يا عذار يا وكار يا ركاز» يعنى درعروسى يا در ولادت فرزند يا در ختنه نمودن او يا در خريدن خانه يا در برگشت از مكه.
و فقط يك روز يا دو روز مستحب است، نه بيشتر، براى آن‏كه از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم روايت است كه: «وليمه در روز اول حق و در دو روز كرامت است و سه روز وليمه دادن ريا و سمعه است». و سزاوار است كه مؤمنين براى وليمه دعوت شوند و براى آن‏ها مستحب است كه آن را اجابت نمايند و از وليمه بخورند، اگر چه دعوت شده روزه مستحبى داشته باشد. و سزاوار است كه دعوت صاحب دعوت، هم اغنياء و هم فقرا را شامل شود و دعوت را مخصوص اغنيا قرار ندهد؛ پس از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است كه: «بدترين وليمه‏ها وليمه‏اى است كه اغنيا به آن دعوت شوند ولى فقرا به آن دعوت نشوند».
مسأله ۷- براى كسى كه مى‏خواهد در شب زفاف يا روز آن به زن دخول نمايد مستحب است كه دو ركعت نماز بخواند سپس بعد از آن به آنچه كه از حضرات معصومين عليهم السلام وارد شده دعا كند و هر دو با طهارت باشند. و مستحب است كه در حالى كه رو به قبله است دستش را روى پيشانى عروس بگذارد و بگويد: «خدايا! بر اساس كتاب تو با او ازدواج كردم و او را به عنوان امانت تو گرفتم و فرج او را با كلمات تو حلال نمودم، پس اگر در رحم او چيزى قرار دادى، پس او را مسلمان و از نظر خلقت سالم قرار بده و او را بهره و نصيب شيطان قرار مده».
مسأله ۸- براى خلوت كردن با زن مطلقا و لو در غير زفاف، آدابى است كه بعضى از آن‏ها مستحب و بعضى مكروه مى‏باشد.
اما آداب مستحب آن: از جمله آن‏ها اين است كه: در وقت جماع نام خدا را ببرد؛ زيرا بردن نام خدا، از شرك شيطان نگاه مى‏دارد، از امام صادق عليه السلام است: «وقتى يكى از شما نزد زنش مى‏رود پس ياد كند خدا را و اگر اين كار را نكرد و از او فرزندى بود نصيب شيطان است». و در معناى اين خبر اخبار زيادى است. و از جمله آن‏ها اين است كه: از خداى تعالى بخواهد كه به او فرزندى باتقوا و مبارك و پاك و پسر و مستوى الخلقه روزى نمايد.
و از جمله آن‏ها اين است كه: با وضو باشد مخصوصاً اگر زن حامله باشد.
و اما آداب مكروه آن: پس جماع در شب خسوف ماه و روز كسوف خورشيد و روز وزيدن باد سياه و زرد و زلزله و در وقت غروب آفتاب تا شفق برود و بعد از طلوع سپيده‏ تا طلوع آفتاب و در هنگام محاق و در شب اول هر ماه غير از ماه رمضان و در شب نيمه هر ماه و در شب چهارشنبه و در شب عيد قربان و عيد فطر مكروه است. و جماع در شب دوشنبه و سه شنبه و پنجشنبه و جمعه و روز پنجشنبه در وقت ظهر و روز جمعه بعد از عصر مستحب است. و جماع در مسافرت در صورتى كه آبى نداشته باشد كه با آن غسل كند و جماع در حالى كه لخت است و بعد از احتلام قبل از غسل كردن، مكروه است. البته چند دفعه جماع كردن- بدون آن‏كه غسلى بين آن‏ها انجام دهد- اشكالى ندارد پس غسلش را آخر همه انجام مى‏دهد، ليكن شستن عورت و وضو گرفتن در هر مرتبه، مستحب است. و مكروه است كه در وقت جماع كردن كسى نزد او باشد كه به او نگاه مى‏كند حتى پسر بچه و دختر بچه. و رو به قبله و پشت به قبله جماع نمودن و در كشتى و سخن گفتن به غير ذكر خدا در وقت جماع مكروه است. و جماع نمودن در حالى كه مرد يا زن حنا بسته باشد و در وقت پر بودن معده از غذا مكروه است، كه از امام صادق عليه السلام است: «سه چيز بدن را خراب مى‏كنند و چه بسا به قتل مى‏رسانند: حمام رفتن با پر بودن معده، جماع در وقت پر بودن معده و نكاح با عجوزه‏ها»، و ايستاده جماع نمودن و زير آسمان و زير درختى كه ميوه مى‏دهد، مكروه است. و يكى بودن دستمال مرد و زن مكروه است، بلكه بايد هر كدام از آن‏ها دستمال جداگانه داشته باشند و با يك دستمال خود را پاك نكنند كه شهوت بر شهوت واقع شود، چون در خبر است كه اين كار بين آن‏ها عداوت مى‏آورد.
مسأله ۹- تعجيل در شوهر دادن دختر و محفوظ نمودن او به واسطه شوهر در وقت بلوغ او، مستحب است، كه از امام صادق عليه السلام است: «از سعادت مرد اين است كه دخترش در خانه او حيض نبيند». و در خبر است: «به درستى كه دختران بكر به منزله ميوه روى درخت مى‏باشند، اگر ميوه‏ها رسيدند و چيده نشدند آفتاب آن‏ها را خراب مى‏كند و باد آن‏ها را روى زمين مى‏اندازد و چنينند دختران باكره در وقتى كه مى‏رسند به آنچه كه زن‏ها رسيده‏اند پس براى آن‏ها دوايى نيست مگر شوهر نمودن». و مستحب است خواستگارى كه خلق و دين و امانتش مورد رضايت است و عفيف و صاحب گشايش در زندگى است، جواب رد به او داده نشود و به شرافت حسب و بلندى نسب نگاه نشود؛ حضرت على عليه السلام‏ از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم نقل مى‏كند كه فرمود: «وقتى كسى پيش شما آمد كه خلق و دينش مورد رضايت شما بود به ازدواج او در بياوريد» حضرت على عليه السلام مى‏فرمايد: گفتم: اى پيامبر خدا حتى اگر آن شخص نسبش پست باشد؟» پيامبر فرمود: «هرگاه كسى كه دين و اخلاق او را مى‏پسنديد نزد شما آمد به ازدواج او درآوريد، كه اگر چنين نكرديد فتنه در زمين و فساد بزرگى مى‏شود».
مسأله ۱۰- سعى در تزويج و شفاعت (واسطه شدن) در آن و راضى نمودن دو طرف، مستحب است. از امام صادق عليه السلام نقل شده است كه امير المؤمنين عليه السلام فرمود: «افضل شفاعت‏ها اين است كه در نكاح بين دو نفر شفاعت كنى تا آن‏كه خدا بين آن‏ها جمع نمايد». و از امام كاظم عليه السلام است كه فرمود: «سه نفرند كه در روز قيامت زير سايه عرش خدا هستند روزى كه هيچ سايه‏اى غير از سايه خدا نيست: مردى كه برادر مسلمانش را به ازدواج برساند يا به او خدمت كند يا سرّى را برايش كتمان نمايد». و از پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم است:
«كسى كه در ازدواج بين دو مؤمن كارى كند كه خداوند بين آن‏ها جمع نمايد خداوند هزار حورالعين را به ازدواج او درمى‏آورد كه هر حورى در قصرى از درّ و ياقوت است و براى هر قدمى كه او در آن برداشته يا هر كلمه‏اى كه به آن تكلم نموده، عمل يك سال است كه شب‏هايش را (به عبادت) برخاسته و روزهايش را روزه گرفته است. و كسى كه در جدايى بين زن و شوهرش تلاش كند غضب و لعنت خدا در دنيا و آخرت بر او مى‏باشد و بر خدا حق است كه او را به هزار سنگ بزرگ از آتش سنگسار نمايد. و كسى كه در فساد بين آن‏ها قدم بردارد ولى به جدايى نكشد، در دنيا و آخرت در سخط خداى عزّ و جلّ و لعنت او مى‏باشد و بر او حرام مى‏شود كه به وجه خداوند نظر كند».
مسأله ۱۱- بنابر مشهور اقوى، وطى (نزديكى) در دُبُر (پشت) زوجه با كراهت شديد جايز است؛ ولى احتياط (مستحب) ترك آن است، خصوصاً اگر زن راضى نباشد.
مسأله ۱۲- نزديكى با زوجه قبل از تمام شدن نُه سال جايز نيست- نكاحش دائمى باشد يا منقطع- و اما ساير لذت‏ها مانند لمس نمودن با شهوت و بغل گرفتن و تفخيذ او حتى در شيرخوار، اشكالى ندارد. و اگر با او قبل از نُه سالگى نزديكى كند و او را افضا ننمايد بنابر اقوى چيزى بر او نيست مگر گناه. و اگر او را افضا كند؛ به اينكه راه بول و حيض، يا راه حيض و غائط او را يكى نمايد، براى هميشه نزديكى با آن زن بر وى حرام است، ليكن در صورت دوم (كه راه حيض و غائط يكى شود) مبنى بر احتياط (واجب) است. و به هر حال بنابر اقوى از زن او بودن خارج نمى‏شود پس احكام زوجيت، از قبيل ارث بردن و حرمت زن پنجم و حرمت جمع كردن خواهرش با او و غير آن‏ها بر او جارى مى‏شود. و مادامى‏كه آن زن زنده است نفقه‏اش بر او واجب است اگر چه او را طلاق بدهد، بلكه اگر چه بنابر احتياط (واجب) بعد از طلاق، زن با ديگرى ازدواج نمايد، بلكه خالى از قوت نيست. و ديه افضا بر او واجب است؛ و ديه افضا، ديه نفس است- پس اگر حُرّه باشد برايش نصف ديه مرد است- علاوه بر مهرى كه با عقد و دخول مستحق آن است. و اگر بعد از نه سالگى به زوجه‏اش دخول نمايد و او را افضا نمايد بر او حرام نمى‏شود و ديه ثابت نمى‏شود، ليكن احتياط (مستحب) آن است كه مادامى‏كه زنده است نفقه به او بدهد، اگر چه اقوى آن است كه واجب نيست.
مسأله ۱۳- ترك نزديكى با زوجه در بيشتر از چهار ماه جايز نيست مگر اينكه با اذن او باشد، حتى بنابر اقوى اگر منقطعه باشد. و اين حكم اختصاص به نداشتن عذر دارد و اما با وجود عذر مادامى‏كه موجود است، مطلقا جايز مى‏باشد، مانند اينكه ترس ضرر بر او يا بر زوجه باشد. و ميل نداشتن به نزديكى كه مانع برخاستن عضو (مخصوص) است از عذرها مى‏باشد. و آيا اين حكم اختصاص دارد به شخص حاضر پس اشكالى بر مسافر نيست اگر چه سفرش طول بكشد يا هر دو را شامل مى‏شود پس براى مسافر جايز نيست كه سفرش را بيشتر از چهار ماه طول بدهد بلكه در صورت نداشتن عذر بر او واجب است كه جهت اداى حق زوجه، حضور پيدا كند؟ دو قول است، كه اظهر آن‏ها اولى است؛ ليكن به شرط آن‏كه مسافرت و لو در نظر عرف ضرورى باشد، مانند سفر تجارت يا زيارت يا تحصيل علم و مانند اين‏ها، نه آن‏كه به مُجرد ميل و رفاقت و خوشگذرانى و مانند اين‏ها باشد، بنابر احتياط (واجب).
مسأله ۱۴- در جايز بودن «عزل»، اشكالى نيست- و عزل، عبارت است از بيرون آوردن آلت در وقت انزال و خالى نمودن منى به خارج (از رحم)- در غير زوجه حرّه‏ دائمى و همچنين است در زوجه حرّه دائمى با اذن او. و اما بدون اذن او دو قول است كه مشهورترين آن‏ها جواز آن با كراهت است و اين قول اقوى است، بلكه در زنى كه معلوم است كه بچه نمى‏آورد و در زن مسن و سليطه و بد زبان و زنى كه فرزندش را شير نمى‏دهد، بعيد نيست كه مكروه نباشد، چنان كه اقوى واجب نبودن ديه نطفه بر او است اگر چه به حرمت آن قائل شويم. و گفته شده كه وجوب ديه بر عهده زوج براى زوجه است و آن ده دينار است و اين قول در نهايت ضعف است.
مسأله ۱۵- براى هر يك از زوج و زوجه جايز است كه به جسد ديگرى- ظاهر و باطن آن- حتى به عورت نگاه كنند. و همچنين مس هر كدام از آن‏ها- با هر عضو او به هر عضو آن ديگرى، با تلذذ و بدون تلذذ- جايز است.
مسأله ۱۶- نگاه كردن مرد به مثل خودش (مرد) به غير از عورت، مادامى‏كه با تلذذ نباشد جايز است چه منظور اليه (كسى كه مورد نظر واقع مى‏شود) پير باشد يا جوان، خوش صورت باشد يا زشت. و «عورت»، عبارت است از قبل و دبر و دو بيضه. و همچنين در جواز نگاه كردن زن به غير از عورت، از مثل خودش (زن) اشكالى نيست و اما نگاه كردن به عورت او حرام است مثل مرد.
مسأله ۱۷- براى مرد جايز است كه به بدن محارمش غير از عورت در صورتى كه با تلذذ و ريبه نباشد نگاه كند. و مقصود از محارم زنانى هستند كه ازدواج با آن‏ها از جهت نسب يا شير خوردن يا مصاهره، حرام است. و براى آن‏ها هم جايز است كه به غير از عورت، به بدن او بدون تلذذ و ريبه نگاه كنند.
مسأله ۱۸- نگاه كردن مرد به غير از صورت و دست‏ها تا مچ زن بيگانه، از مويش و بقيه بدن او بدون اشكال جايز نيست؛ چه در آن تلذذ و ريبه باشد يا نه. و همچنين است صورت و دست‏ها در صورتى كه با تلذّذ و ريبه باشد. و اما بدون آن، دو قول، بلكه چند قول هست: جواز آن مطلقا، عدم جواز آن مطلقا، تفصيل بين يك نگاه كه جايز باشد و تكرار نگاه كردن كه جايز نباشد؛ و احوط (وجوبى) اقوال وسطى آن‏ها مى‏باشد.
مسأله ۱۹- نگاه كردن زن به مرد بيگانه جايز نيست همان گونه كه نگاه مرد به زن بيگانه‏ جايز نمى‏باشد و اقرب آن است كه صورت و دست‏ها تا مچ، استثنا مى‏باشد.
مسأله ۲۰- هر كسى كه نگاه كردن به او حرام است، مسّ او هم حرام مى‏باشد؛ پس مس مرد بيگانه زن بيگانه را و برعكس، جايز نمى‏باشد. بلكه اگر هم بگوييم كه نگاه كردن به صورت و دست‏ها تا مچ از زن بيگانه جايز است، مسّ صورت و دست‏ها تا مچ او را جايز نمى‏دانيم. پس مصافحه او براى مرد جايز نيست، البته از پشت لباس اشكالى ندارد؛ ليكن بنابر احتياط (واجب) نبايد دست او را بفشارد.
مسأله ۲۱- نگاه كردن به عضوى كه از مرد بيگانه و زن بيگانه جدا شده جايز نيست؛ و احتياط (واجب) آن است كه به موى جدا شده نگاه نشود. البته نگاه كردن به دندان و ناخن كه جدا شده باشند، ظاهراً اشكالى ندارد.
مسأله ۲۲- از حرمت نگاه كردن و لمس در مرد بيگانه و زن بيگانه، مقام معالجه استثنا مى‏شود در صورتى كه معالجه به وسيله هم‏جنس، ممكن نباشد، مانند معرفت نبض در صورتى كه با وسيله‏اى مانند درجه و غير آن ممكن نباشد و مانند خون گرفتن و حجامت و بستن شكستگى و مانند آن. و مقام ضرورت نيز استثنا شده است، مانند اينكه نجات او از غرق شدن يا سوختن، بر نگاه كردن و لمس نمودن توقف داشته باشد. و اگر ضرورت اقتضا كند يا معالجه آن بر نگاه كردن، نه لمس نمودن، يا عكس آن متوقف باشد، بايد به همانى كه اضطرار پيدا شده اكتفا شود و در آنچه كه اضطرار پيدا كرده بايد به قدر ضرورت اكتفا كند پس آن ديگرى (نگاه يا لمس) و تعدّى به بيشتر از مقدار ضرورت، جايز نمى‏باشد.
مسأله ۲۳- همان طور كه بر مرد حرام است كه به زن بيگانه نگاه كند، بر زن نيز واجب است كه خود را از بيگانه‏ها بپوشاند؛ و پوشاندن بر مردها واجب نيست اگر چه بر زنان حرام است كه به مردان- به غير از آنچه كه استثنا شده- نگاه كنند. و اگر مردها بدانند كه زن‏ها تعمداً به آنان نگاه مى‏كنند احتياط (مستحب) آن است كه خود را از زن‏ها بپوشانند؛ اگر چه اقوى آن است كه واجب نمى‏باشد.
مسأله ۲۴- اشكالى نيست كه غير مميّز- چه پسر و چه دختر- از احكام نگاه كردن و لمس نمودن بدون شهوت خارج است، نه با شهوت با فرض برانگيخته شدن آن.
مسأله ۲۵- براى مرد جايز است كه به دختر بچه مادامى‏كه بالغ نشده نگاه كند، در صورتى كه در آن تلذذ و شهوت نباشد؛ البته احتياط (مستحب) و اولى‏ اين است كه به جاهايى كه عادت بر پوشاندن آن‏ها با لباس‏هاى متعارف، جارى نمى‏باشد اكتفا نمايد مانند صورت و دست‏ها تا مچ و موى سر و دو ذراع و دو پا، نه مثل ران و كپل و كمر و سينه و پستان و سزاوار نيست كه احتياط در آن‏ها ترك شود. و احتياط (واجب) آن است كه در صورتى كه به شش سال رسيده باشد او را نبوسد و در دامن خود قرار ندهد.
مسأله ۲۶- براى زن، نگاه كردن به پسر بچه مميّز مادامى‏كه بالغ نشده جايز است. و بر زن واجب نيست كه خود را از او بپوشاند مادامى‏كه به جايى نرسد كه نگاه كردن از ناحيه او و نگاه كردن به او موجب برانگيخته شدن شهوت شود؛ بنابر اقوى در برانگيخته شدن شهوت بالفعل و بنابر احتياط (واجب) در غير آن (يعنى در صورتى كه برانگيخته شدن بالقوه باشد).
مسأله ۲۷- نگاه كردن به زنان اهل ذمّه بلكه مطلق كفار با نبود تلذذ و ريبه- يعنى ترس واقع شدن در حرام- جايز مى‏باشد. و احتياط (واجب) آن است كه به جاهايى كه عادت آن‏ها بر نپوشاندن آن جارى است اكتفا شود. و گاهى زنان باديه‏نشين و روستايى از اعراب و غير آن‏ها- كه عادت آن‏ها بر اين است كه خود را نمى‏پوشانند و اگر نهى شوند هم، نمى‏پذيرند و به آن توجه نمى‏كنند- به زنان اهل ذمّه ملحق مى‏شوند و اين اشكال دارد.
البته ظاهر آن است كه تردّد در روستاها و بازارها و جاهايى كه اين چنين زنانى رفت و آمد مى‏كنند و مجامع آن‏ها و جاهايى كه اين‏ها معامله مى‏كنند- كه عادتاً علم پيدا مى‏شود كه نگاه به اين‏ها مى‏افتد- جايز مى‏باشد و نگاه نكردن در اين گونه جاها واجب نيست، در صورتى كه ترس افتادن به فتنه نباشد.
مسأله ۲۸- كسى كه مى‏خواهد با زنى ازدواج كند جايز است كه به او نگاه كند، به شرط آن‏كه به قصد لذت بردن نباشد اگر چه مى‏داند كه به جهت نگاه كردن به او، لذت قهراً حاصل مى‏شود. و به شرط آن‏كه احتمال بدهد كه با نگاه كردن به او، بصيرت زيادترى پيدا مى‏كند. و به شرط آن‏كه ازدواج آن زن بالفعل جايز باشد- نه مثل زن شوهردار و صاحب عدّه- و به شرط آن‏كه احتمال پيدا شدن توافق بر ازدواج را بدهد- نه آن‏كه بداند كه آن زن خواستگارى او را رد مى‏كند- و احتياط (مستحب) آن است كه به صورت و دست‏ها تا مچ و مو و نيكويى‏هاى او اكتفا نمايد اگر چه اقوى آن است كه به مُچ‏ها بلكه و بقيه جسد- غير از عورت- تعدّى شود و احتياط (مستحب) آن است كه از پشت لباس نازك باشد، چنان كه احتياط (واجب)- اگر اقوى نباشد- آن است كه به موردى كه قصد دارد با خصوص زنى كه نگاه مى‏كند ازدواج نمايد، اكتفا شود پس اين حكم (جواز نگاه) شامل موردى كه به طور مطلق قصد ازدواج دارد و با اين آزمايش و نگاه در صدد تعيين زوجه است نمى‏شود.
و تكرار نگاه كردن- در صورتى كه اطلاع بر او در نگاه اول حاصل نشده باشد- جايز است.
مسأله ۲۹- اقوى آن است كه شنيدن صداى زن بيگانه مادامى‏كه تلذذ و ريبه نباشد جايز است. و همچنين براى زن جايز است كه صدايش را به مردان بيگانه بشنواند، در صورتى كه ترس فتنه نباشد؛ اگر چه احتياط (مستحب) در غير مقام ضرورت، ترك آن است خصوصاً اگر زن جوان باشد. و عده‏اى، شنيدن و شنواندن را حرام دانسته‏اند و اين قول ضعيف است، البته بر زن حرام است كه با مردان با كيفيت مهيج صحبت كند؛ به اينكه به نازكى سخن بگويد و در كلام نرمى كند و صدايش را زيبا نمايد؛ تا آن‏كه كسى كه در قلبش مرض هست، طمع كند.
tyle type="text/css">p.MsoFootnoteText, li.MsoFootnoteText, div.MsoFootnoteText {mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-link:"Footnote Text Char"; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:justify; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:10.0pt; font-family:"Traditional Arabic","serif"; mso-fareast-font-family:Calibri; mso-fareast-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Traditional Arabic; mso-bidi-language:AR-SA;}span.MsoFootnoteReference {mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; vertical-align:super;}span.FootnoteTextChar {mso-style-name:"Footnote Text Char"; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-unhide:no; mso-style-locked:yes; mso-style-link:"Footnote Text"; mso-ansi-font-size:10.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt; font-family:"Traditional Arabic","serif"; mso-ascii-font-family:"Traditional Arabic"; mso-hansi-font-family:"Traditional Arabic"; mso-bidi-font-family:Traditional Arabic; mso-bidi-language:AR-

  

 
پاسخ به احکام شرعی
 
موتور جستجوی سایت

تابلو اعلانات

پیوندها

حدیث روز
بسم الله الرحمن الرحیم
چهار پناهگاه در قرآن
   
أَبَانُ بْنُ عُثْمَانَ وَ هِشَامُ بْنُ سَالِمٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ حُمْرَانَ عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) قَالَ:
عَجِبْتُ لِمَنْ فَزِعَ مِنْ أَرْبَعٍ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى أَرْبَعٍ
(۱) عَجِبْتُ لِمَنْ خَافَ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ
(۲) وَ عَجِبْتُ لِمَنِ اغْتَمَّ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ
(۳) وَ عَجِبْتُ لِمَنْ مُكِرَ بِهِ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- وَ أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- فَوَقاهُ اللَّهُ سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا
(۴) وَ عَجِبْتُ لِمَنْ أَرَادَ الدُّنْيَا وَ زِينَتَهَا كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مالًا وَ وَلَداً. فَعَسى‏ رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ وَ عَسَى مُوجِبَةٌ
    
آقا امام صادق (عليه السّلام) فرمود: در شگفتم از كسى كه از چهار چيز مى‌هراسد چرا بچهار چيز پناهنده نميشود:
(۱) شگفتم از آنكه ميترسد چرا پناه نمى‌برد بفرمودۀ خداى عز و جل« حَسْبُنَا اَللّٰهُ‌ وَ نِعْمَ‌ اَلْوَكِيلُ‌ » خداوند ما را بس است و چه وكيل خوبى است زيرا شنيدم خداى جل جلاله بدنبال آن ميفرمايد:بواسطۀ نعمت و فضلى كه از طرف خداوند شامل حالشان گرديد باز گشتند و هيچ بدى بآنان نرسيد.
(۲) و شگفتم در كسى كه اندوهناك است چرا پناه نمى‌برد بفرمودۀ خداى عز و جل:« لاٰ إِلٰهَ‌ إِلاّٰ أَنْتَ‌ سُبْحٰانَكَ‌ إِنِّي كُنْتُ‌ مِنَ‌ اَلظّٰالِمِينَ‌ » زيرا شنيدم خداى عز و جل بدنبال آن ميفرمايد در خواستش را برآورديم و از اندوه نجاتش داديم و مؤمنين را هم چنين ميرهانيم.
(۳) و در شگفتم از كسى كه حيله‌اى در بارۀ او بكار رفته چرا بفرمودۀ خداى تعالى پناه نمى‌برد« وَ أُفَوِّضُ‌ أَمْرِي إِلَى اَللّٰهِ‌ إِنَّ‌ اَللّٰهَ‌ بَصِيرٌ بِالْعِبٰادِ »:كار خود را بخدا واگذار ميكنيم كه خداوند بحال بندگان بينا است)زيرا شنيدم خداى بزرگ و پاك بدنبالش مى‌فرمايد خداوند او را از بديهائى كه در بارۀ او بحيله انجام داده بودند نگه داشت.
(۴) و در شگفتم از كسى كه خواستار دنيا و آرايش آن است چرا پناهنده نميشود بفرمايش خداى تبارك و تعالى(« مٰا شٰاءَ اَللّٰهُ‌ لاٰ قُوَّةَ‌ إِلاّٰ بِاللّٰهِ‌ »)(آنچه خدا خواست همان است و نيروئى جز به يارى خداوند نيست)زيرا شنيدم خداى عز اسمه بدنبال آن ميفرمايد اگر چه مرا در مال و فرزند از خودت كمتر مى‌بينى ولى اميد هست كه پروردگار من بهتر از باغ تو مرا نصيب فرمايد (و كلمۀ:عسى در اين آيه بمعناى اميد تنها نيست بلكه بمعناى اثبات و تحقق يافتن است).
من لا يحضره الفقيه، ج‏۴، ص: ۳۹۲؛
الأمالي( للصدوق)، ص: ۶؛
الخصال، ج‏۱، ص: ۲۱۸.


کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال محفوظ و متعلق به حجت الاسلام و المسلمین سید محمدحسن بنی هاشمی خمینی میباشد.

طراحی و پیاده سازی: FARTECH/فرتک - فکور رایانه توسعه کویر -