انهار
انهار
مطالب خواندنی

حکم خمس و مالیات مرجع تقلید آیةالله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه)

بزرگ نمایی کوچک نمایی
سوال آیا کسی که فعالیت اقتصادی دارد و به انحا مختلف مالیات و جرایمی که بیشتر انها حتی از نطر استفتا حرام هستند را به حکومت اسلامی پرداخت میکند مانند سود یا جریمه ای که به خود جریمه معوق تعلق میگیرد در حالی که اصل مبلغ به حکومت پرداخت شده و در هر حال مالیاتی که حکومت یا جرائمی که میگیرد بیشتر از خمسی است که به عهده هست، ایا باز هم باید خمس را داد
تکلیف این جرایم و هزینه های بیمه و عیره که ناگهان چند برابر میشود اما درامد ما چند برابر و متناسب با اینها نیست و در اصل پول زوری است که حکومت میگیرد و خدماتی در قبال ان ارائه نمیکند،
مرجع تقلید: حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی(مدظله)
 
جواب:بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
السَّلاَمُ عَلَى مَهْدِيِّ الْأمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
وَٱلسَّلَامُ عَلی عِبادِالله
با تشکر از اعتمادتان به سایت انهار
بزرگوار
سؤال بسیار مهم و چالش‌برانگیزی را مطرح فرمودید که دغدغه بسیاری از فعالان اقتصادی است.
در پاسخ به این موضوع، باید بین «قوانین کشوری» و «تکالیف شرعی الهی» تفکیک قائل شد. طبق فتاوای اکثر مراجع عظام تقلید، پاسخ به این شرح است:
{۱} آیا مالیات جایگزین خمس می‌شود؟
خیر. از نظر فقهی، مالیات و خمس دو مقوله جداگانه هستند:
- خمس:
یک تکلیف الهی و عبادی است که به ثروتِ مازاد بر نیاز (ارباح مکاسب) تعلق می‌گیرد و مصارف مشخصی (سهم امام و سهم سادات) دارد.
- مالیات:
هزینه‌ای است که طبق قانون برای اداره امور جاری کشور، امنیت، زیرساخت‌ها و... توسط دولت‌ها وضع می‌شود.
بنابراین، پرداخت مالیات (حتی اگر سنگین باشد) شرعاً جایگزین خمس نمی‌شود.
{۲} مالیات به عنوان «مؤونه» (هزینه زندگی و کسب‌وکار)
نکته مثبت و راهگشا در فقه اینجاست:
تمامی مالیات‌ها، عوارض، جرایم قانونی و حق بیمه‌هایی که شما در طول سال پرداخت می‌کنید، جزو «مؤونه» یا همان هزینه‌های کسب‌وکار محسوب می‌شوند.
یعنی وقتی می‌خواهید خمس مال خود را حساب کنید، ابتدا تمام این هزینه‌ها (مالیات، بیمه، جریمه‌ها و...) را از درآمد کل کسر می‌کنید و فقط به آنچه در انتهای سال «خالص» برایتان باقی مانده (اگر از مخارج سالانه‌تان زیاد بیاید ولو کم هم باشد)، خمس تعلق می‌گیرد. در واقع مالیاتی که داده‌اید، خودبه‌خود از مبلغ مشمول خمس کم شده است.
{۳} حکم جرایم و مبالغی که «زور» تلقی می‌شوند
در مورد جرایمی که فرمودید (مانند جریمه بر جریمه یا مبالغی که خدماتی در قبال آن نیست):
- از نظر حکم اولی:
بسیاری از فقها جریمه‌های دیرکرد (خسارت تأخیر تأدیه) را در قراردادهای شخصی ربا و حرام می‌دانند. اما در مورد قوانین حکومتی و مصوبات دولت اسلامی، آیةالله العظمی شهید امام خامنه‌ای و بسیاری از مراجع معتقدند که رعایت قوانین و مقررات نظام اسلامی (شامل مالیات و جریمه‌های قانونی) واجب است و تخلف از آن‌ها جایز نیست. حتی اگر شما به عملکرد نظام مالیاتی نقد داشته باشید، از نظر شرعی این اجازه داده نشده که فرد خودسرانه خمس را با مالیات تهاتر کند.
{۴} تکلیف در صورت فشار مالی زیاد
اگر پرداخت خمس با وجود این هزینه‌های سنگین، شما را دچار عسر و حرج (سختی شدید) می‌کند یا باعث اختلال در کسب‌وکار می‌شود، راهکار شرعی این است که به دفتر مرجع تقلید خود یا نماینده ایشان مراجعه کنید. در این موارد، معمولاً با «دستگردان کردن» و بخشیدن قسمتی از خمس یا اممهال (فرصت دادن) به مؤمنین کمک می‌شود تا حق الهی بر گردنشان نماند و در عین حال زندگی‌شان دچار فروپاشی نشود.
خلاصه کلام:
پرداخت مالیات و بیمه، تکلیف شرعیِ ناشی از قوانین کشور است و خمس، تکلیف الهی به مازاد درآمد. هرچند فشارهای اقتصادی زیاد است، اما برکت مال در ادای خمس است و همان‌طور که عرض شد، مالیات پرداختی شما خودبه‌خود از درآمد مشمول خمس کسر شده است.
امیدوارم خداوند به رزق شما برکت فراوان عطا کند و مسیرهای گشایش را بر شما بگشاید. والله عالم
اَللّهُمَّ‌‌عَجِّل‌‌لِوَلیِّکَ‌الفَرَجَ‌‌وَالْعافِیَة وَالنَّصْرَ
اَللّهُمَ صَلَّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّد وَ عَجِّل فَرَجَهُم
وَ اَهلِک وَ الْعَنْ أعْدائَهُم أجْمَعِین.

تاریخ به روزرسانی: شنبه, ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵

  

 
پاسخ به احکام شرعی
 
موتور جستجوی سایت

تابلو اعلانات

پیوندها

حدیث روز
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
الـــــسَّـــــلاَمُ عَـــــلَـــــى
مَهْدِيِّ الْأمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
وَٱلسَّلَامُ عَلی عِبادِالله
چهار پناهگاه در قرآن
   
أَبَانُ بْنُ عُثْمَانَ وَ هِشَامُ بْنُ سَالِمٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ حُمْرَانَ عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) قَالَ:
عَجِبْتُ لِمَنْ فَزِعَ مِنْ أَرْبَعٍ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى أَرْبَعٍ
{۱} عَجِبْتُ لِمَنْ خَافَ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ
{۲} وَ عَجِبْتُ لِمَنِ اغْتَمَّ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ
{۳} وَ عَجِبْتُ لِمَنْ مُكِرَ بِهِ كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- وَ أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- فَوَقاهُ اللَّهُ سَيِّئاتِ ما مَكَرُوا
{۴} وَ عَجِبْتُ لِمَنْ أَرَادَ الدُّنْيَا وَ زِينَتَهَا كَيْفَ لَا يَفْزَعُ إِلَى قَوْلِهِ- ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ فَإِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ بِعَقَبِهَا- إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مالًا وَ وَلَداً. فَعَسى‏ رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ وَ عَسَى مُوجِبَةٌ
    
آقا امام صادق (عليه السّلام) فرمود: در شگفتم از كسى كه از چهار چيز مى‌هراسد چرا به چهار چيز پناهنده نميشود:
{۱} شگفتم از آنكه ميترسد چرا پناه نمى‌برد بفرمودۀ خداى عز و جل «حَسْبُنَا اَللّٰهُ‌ وَ نِعْمَ‌ اَلْوَكِيلُ‌» خداوند ما را بس است و چه وكيل خوبى است؛ زيرا شنيدم خداى جل جلاله بدنبال آن ميفرمايد:بواسطۀ نعمت و فضلى كه از طرف خداوند شامل حالشان گرديد باز گشتند و هيچ بدى بآنان نرسيد.
{۲} و شگفتم در كسى كه اندوهناك است چرا پناه نمى‌برد بفرمودۀ خداى عز و جل: «لاٰ إِلٰهَ‌ إِلاّٰ أَنْتَ‌ سُبْحٰانَكَ‌ إِنِّي كُنْتُ‌ مِنَ‌ اَلظّٰالِمِينَ‌» زيرا شنيدم خداى عز و جل بدنبال آن ميفرمايد در خواستش را برآورديم و از اندوه نجاتش داديم و مؤمنين را هم چنين ميرهانيم.
{۳} و در شگفتم از كسى كه حيله‌اى در بارۀ او بكار رفته چرا بفرمودۀ خداى تعالى پناه نمى‌برد«وَ أُفَوِّضُ‌ أَمْرِي إِلَى اَللّٰهِ‌ إِنَّ‌ اَللّٰهَ‌ بَصِيرٌ بِالْعِبٰادِ» كار خود را بخدا واگذار ميكنيم كه خداوند بحال بندگان بينا است؛ زيرا شنيدم خداى بزرگ و پاك بدنبالش مى‌فرمايد خداوند او را از بديهائى كه در بارۀ او بحيله انجام داده بودند نگه داشت.
{۴} و در شگفتم از كسى كه خواستار دنيا و آرايش آن است چرا پناهنده نميشود بفرمايش خداى تبارك و تعالى «مٰا شٰاءَ اَللّٰهُ‌ لاٰ قُوَّةَ‌ إِلاّٰ بِاللّٰهِ‌» آنچه خدا خواست همان است و نيروئى جز به يارى خداوند نيست.
زيرا شنيدم خداى عزّ اسمه بدنبال آن ميفرمايد اگر چه مرا در مال و فرزند از خودت كمتر مى‌بينى ولى اميد هست كه پروردگار من بهتر از باغ تو مرا نصيب فرمايد. (و كلمۀ: عسى در اين آيه بمعناى اميد تنها نيست بلكه بمعناى اثبات و تحقق يافتن است).
من لا يحضره الفقيه، ج‏۴، ص: ۳۹۲؛
الأمالي( للصدوق)، ص: ۶؛
الخصال، ج‏۱، ص: ۲۱۸.


کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال محفوظ و متعلق به حجت الاسلام و المسلمین سید محمدحسن بنی هاشمی خمینی میباشد.

طراحی و پیاده سازی: FARTECH/فرتک - فکور رایانه توسعه کویر -